میدان سی و نهم اخباتست خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان تذلل میدان اخبات زاید. قوله تعالی: «و بشر المختبین» اخبات نرم خوییست، و تنگ دلی، و ترسگاری مردیست حقیقت اخلاص چشیده، و عذر خلایق بدیده، و از خویشتن رسته. نشان چشیدن اخلاص سه چیزست: از تیمار رزق و از کوشیدن و از ساختن جهان برآسودن، و در مداومت خدمت و استغراق اوقات و تصفیه انفاس آویختن، و جهان و جهانیان و آدمیان و جز از ایشان را از ادای خویش آزاد داشتن. و این سیرت ابدالانست.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره مفهوم اخبات و اخلاص است. اخبات به معنای نرم‌خویی، تنگ‌دلی و ترس است و به افرادی اشاره دارد که حقیقت اخلاص را درک کرده‌اند و عذر دیگران را می‌پذیرند. اخلاص به سه چیز وابسته است: آرامش از امور مربوط به رزق، عدم تلاش برای ساختن دنیا و آزادی از دغدغه‌های دنیوی. این صفات ویژه‌ای هستند که به ابدالان (افرادی با مقام والای معنوی) نسبت داده می‌شوند. در واقع، کسی که در این مسیر قدم می‌گذارد، خود را از دغدغه‌های دنیوی آزاد می‌کند و به خدمت و تصفیه نفس می‌پردازد.