میدان شصت و سیم حیاست خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان صفا میدان حیا زاید. قوله تعالی: «فیستحیی منکم». حیا شرمست، و شرم حصار دین، و شرم علمیست از علمهای کرم. شرم غافلان از خلقست، و شرم جوانمردان از فرشتگان، و شرم عارفان از حق، از خلق آنکس شرم دارد که از آب روی خود بترسد، و از قبول ایشان نیوشد، و عظمت اللّه نشناسد. و از فرشتگان شرم آنکس دارد که بر غیب اعتماد دارد، و از گناه باک دارد، و از حساب اندیشه دارد. و از حق شرم آنکس دارد که دل بینا دارد، و سر آشنا دارد، و ضمیر از ریبت جدا دارد.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
متن درباره مفهوم حیا و شرم در ارتباط با خداوند، فرشتگان و انسان‌هاست. حیا به عنوان یک صفت نیکو، نشانه‌ای از شناخت اهمیت دین و علم و نیز آگاهی از وجود خداوند و عظمت او معرفی شده است. افرادی که از آبرو و نظر دیگران می‌ترسند و از توجه به بزرگی خداوند غافل‌اند، شرم دارند. همچنین، کسانی که به غیبت و گناه آگاه‌اند و درباره حساب و کتاب وجدان دارند، در برابر گناه احساس شرم می‌کنند. در نهایت، کسانی که به حقیقت و معرفت دست یافته‌اند و از ریبت و تردید دورند، به درک عمیق‌تری از حیا و شرم می‌رسند.