میدان هشتم جهادست خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان صبر میدان جهاد زاید. و جهاد باز کوشیدنست با نفس و با دیو و با دشمن. قوله تعالی: «و جاهدوا فی اللّه حق جهاده». و جهاد را سه رکنست : با دشمن بتیغ، و با نفس بقهر، و با دیو بصبر. مجاهدان بتیغ سه‌اند: کوشنده مأجور، و خسته مغفور، و کشته شهید. و مجاهدان با نفس سه‌اند: یکی می‌کوشد او از ابرار است، و یکی می‌یاود او از اوتادست، و سیم بازرسته او از ابدالست. و مجاهدان با دیو سه‌اند: یکی بعلم مشغول او از مقربانست، و یکی بعبادت مشغول او از صدیقانست، و یکی بزهد مشغول او از اولیایانست.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
محتوا به بررسی مفهوم جهاد در دین اسلام می‌پردازد. جهاد به معنای تلاش و کوشش در راه خداوند و شامل سه نوع مبارزه است: 1. جهاد با دشمنان که نیاز به شمشیر و سلاح دارد. 2. جهاد با نفس که مستلزم قهر بر هوای نفس و تصدیق نفس است. 3. جهاد با دیو، که مربوط به صبر و استقامت در برابر وسوسه‌ها است. این جهادکاران بر اساس تلاش‌های خود به درجات مختلفی تقسیم می‌شوند که برخی از آن‌ها از مقربان، صدیقان و اولیای الهی محسوب می‌شوند. جهاد در این زمینه به معنای مبارزه برای تقویت ایمان و خودسازی نیز است.