میدان نود و یکم وقتست خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان لحظه میدان وقت زاید. قوله تعالی: «جئت علی قدر یا موسی». وقت آنست که جز حق در نگنجد. مردان در آن وقت سهاند: وقت یکی سبکست چون برق، و وقت یکی پاینده است، و وقت یکی غالب است. آنچه چون برقست غاسلست شوینده؛ و آنچه غالبست قاتل است کشنده. اما آنچه چون برقست از فکرت زاید، و آنچه پاینده است از لذت ذکر زاید، و آنچه غالبست از سماع نظر زاید. آنچه چون برقست دنیا فراموش کند، تا ذکر آخرت روشن کند؛ و آنچه پاینده است از آخرت مشغول کند، تا حق معاین گردد؛ و آنچه غالبست رسوم انسانیت محو کند، تا جز حق جل جلاله نماند.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
متن به اهمیت زمان و مراحل مختلف آن اشاره دارد. زمان به سه نوع تقسیم میشود: ۱) زمان سبک که شبیه به برق است و زودگذر، ۲) زمان پاینده که ماندگار است و ۳) زمان غالب که برتر و قویتر است. آنچه به سرعت گذران است، انسان را از دنیا غافل کرده و به یاد آخرت میاندازد. زمان پاینده انسان را مشغول به ذکر خداوند میکند و زمان غالب، عادات و رسوم بشری را از بین میبرد تا فقط حقیقت و حق باقی بماند. هدف این مراحل زمان، رسیدن به شناخت و درک حقیقت الهی است.