بخش ۷ خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / مقامات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
ذکر سه است بلسان بجنان و بجان ذکر بلسان عادت است و ذکر بجنان عبادتست و ذکر بجان سعادتست آنکه در عالم اسم باشد یاد وی بلسان است و آنکه در عالم صفات بود ذکر وی بجنان است و آنکه در عالم ذاتست یاد وی به جان بود
اما ذکر حقیقی آنست که مصحف قدیم نشان کرد و تبیان رسالت بیان کرد: (والذکر ربک اذا نسیت) گفت صفات بشریت به تمام فراموش کن و حلقه نیستی در گوش کن
در عشق تو گه مست و گهی پست شدم
بر یاد تو گه نیست گهی هست شدم
در هستی ودر نیستی ام گر نگری
یکبارگی ای نگار از دست شدم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به بررسی انواع ذکر و یاد خداوند می‌پردازد. سه نوع ذکر ذکر شده است: 1. ذکر با زبان (بلسان) که به عادت مربوط می‌شود. 2. ذکر با جان (بجنان) که به عبادت و ارتباط عمیق‌تری اشاره دارد. 3. ذکر با روح (بجان) که به سعادت و برقراری ارتباط با ذات خداوند مربوط است. نکته اصلی این است که ذکر حقیقی در فراموشی صفات بشری و توجه به ذات الهی است. در انتها، شعری از عشق و حالاتی که در بین هستی و نیستی در تغییر است، بیان می‌شود. تمام این مفاهیم به عمق معنویات و عشق الهی اشاره دارد.