بخش ۱۷ - سری بن المغلس السقطی رحمه اللّه خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / طبقات الصوفیه - امالی پیر هرات
کنیه ابوالحسین، استاذ جنید و آن بغدادیان از اقران حارث محاسبی و بشر حافی٭ شاگرد معروف کرخی ٭ بود و گویند خال جنید ٭ بود و گویند اول کسی است، کی در بغداد سخن گفت: بزبان توحید و حقائق احوال .ووی امام بغدادیان بود شیخ ایشان در وقت خویش، سید وقت بود و ایشان که از طبقهٔ ثانیاند بیشتری بوی نسبت کنند از مشایخ، بامداد روز سه شنبه برفته سیوم ماه رمضان سنه ثلث و خمسین و مائتین و پس نماز دیگر دفن کردند.
قال جنید: ما رأیت اعبد من السری اتت علیه سبعین سنة ماری مضطجعاً الا فی علة الموت. شیخ الاسلام گفت کی سری سقطی گفت: که معرف از بالا فرو آید چون مرغی پرواز کنان، تا دلی بیند که درو شرم بود و حرمت، آنجا فرود آید.
شیخ الاسلام گفت: که حرمت و هیبت و تعظیم با بستاخی و ولایت همراه است، و قال رسول اللّه : ان کلام النبوة الاولی، اذا لم تستحی فاصنع بما شئت، الخبر
و قال: الحیا من الایمان و انشد رجل من خزاعه:
اذا لم تخش عاقبة اللیا لی
و لم تستحیی فاصنع ما تشا
فلا و اللّه ما فی العیش خیر
و لا الدنیا اذا ذهب الحیا
و یعیش المرعما استخیی بخیر
و یبقی العود ما بقی اللحا
شیخ الاسلام گفت:که بوعبداللّه با کو گفت، بو طبیب فرخان گفت، کی جنید گفت، که سری گفت: بدایة المعرفة تجرید النفس للتقرید الحق و هم وی گفت: من تزین للناس بما لیس فیه، سقط عن عین اللّه عز و جل،
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
ابوالحسین، استادی از بغداد و شاگرد جنید، در میان بزرگان دین مانند حارث محاسبی و بشر حافی قرار دارد. او نخستین کسی بود که در بغداد درباره توحید و حقایق صحبت کرد و به عنوان امام بغدادیان شناخته میشد. او در سیام ماه رمضان سال 353 هجری قمری درگذشت و پس از نماز دفن شد. جنید درباره او گفت که سَری سقطی، مردی بسیار عبادتگزار بود که هفتاد سال از عمرش را در حال عبادت سپری کرد. همچنین وی به قدرت شناخت حقایق اعتقاد داشت و بر این باور بود که احترام و حرمت باید در کنار ولایت وجود داشته باشد. او نقل کرد که رسول الله فرمودند اگر شرم نکنید، هر کاری که بخواهید انجام دهید. از نظر وی، حیا جزو ایمان است و زندگی بدون حیا ارزشی ندارد. سری نیز معتقد بود که شناخت حقایق نیازمند خالص کردن نفس از کثافات است و کسی که خود را برای مردم با چیزهایی که درونش نیست زینت دهد، از چشم خداوند دور است.