بخش ۲۶ - محمد بن یوسف بن معدان خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / طبقات الصوفیه - امالی پیر هرات
بن یزید بن عبدالرحیم البنا الثقفی الصوفی، کان دقیق الکلام حسن العمل، توفی سنه ست و ثمانین. از قدیمان اصفهانست، کنیت او ابوعبداللّه، کی وی پیشین کس است در صباهان صوفی استاد علی سهل٭ اصفهانی است. گویند که عبدالرحمن مهدی بزیارت وی فراوان شدی، او را عروس الزهاد گویند، او را تصانیف هاست.
کتاب بستان العارفین، و کتاب السنة فی الاعمال، و وی مذهب احمد داشته است و سلف سنی بوده. و وقتی محمد یوسف رازه البنا گفت پیش علی سهل صباهانی: که من در فتح موصلی شدم. فتح مرا گفت: من از تو مشغولم، اللّه ترا از من مشغول کناد!
علی سهل استاد را، که فتح از در خواندن، مرد آگاه بود، چرا نه بحق پرستش او گرفتار بود؟ استاد علی را گفت: راست میگوئی؟ زبان ازدهان بیرون کن، زبان بیرون وی بوسهٔ بر زبان وی داد. شیخ الاسلام گفت که:
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
بن یزید بن عبدالرحیم البنا الثقفی الصوفی از شخصیتهای مطرح صوفی در اصفهان و دارای آثار تألیفی است که به عنوان «عروس الزهاد» مشهور است. او در سال ۸۶ هجری درگذشت و به مذهب احمد ابن حنبل تعلق داشت. او دارای کنیه ابوعبدالله و شاگرد علی سهل اصفهانی بود. همچنین معروف است که عبدالرحمن مهدی به دیدن او میرفت. وی کتابهایی چون «بستان العارفین» و «کتاب السنة فی الاعمال» نوشته است. داستانی از او نقل شده که در آن به گفتگو با استاد خود، علی سهل، در مورد فتح موصل پرداخته است.