شمارهٔ ۴۰ - حکایت آذر بیگدلی
آذر بیگدلی / حکایات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
شنیدم که نادر شه سنگدل
گذر کرد بر زاهدی تنگدل
چنین گفت با گوشه گیر نژند
که: امروز الحق تویی سر بلند
که کردی ازین ملک فانی گذشت
نکردی ز همت دگر بازگشت
بگفت آنکه بودش ز دانش بسیج
که همت نخواهد گذشتن ز هیچ
تو در کار همت کمر بستهای
که از ملک باقی نظر بستهای
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
نادر، شاه سنگدل، در حرکتی به زاهدی تنگدل برخورد میکند و به او میگوید که امروز تو برتری. تو توانستهای از این دنیا فانی بگذری و به عقب برنگشتهای. زاهد به او پاسخ میدهد که کسی که از دانش برخوردار است، میداند که همت او نباید از چیزی بازگردد. تو در تلاش برای همت خود جدی هستی و به حقیقت باقی نظر دوختهای.