نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

فصل ۳۰ بهاء ولد

بهاء ولد / جزو اول

قال النّبیّ علیه السّلام: »الایمان عریان و لباسه التّقوی«

ای آدمی‌، آرامِ تو با استوار داشتِ رسول است علیه السّلام بدانچه از خداوند عزّ و جلّ آورده است، و قبول کردن تو آن را، یعنی قرار دادن به خود و دل نهادن بر آنچه رسول علیه السّلام گفته است که این فرمانبرداری بکنم و از اینها احتراز کنم، و اگر به حکمِ غفلت تقصیری رود چون شرع الحال کند تقصیری نیارم کردن و به گستاخی امر او را ردّ نکنم همچون ابلیس.

امّا این حالت تو ضعیف است که نگاهداری. تو چراغی را تا چراغ‌وره نمی‌باشد و زیر دامن‌اش نمی‌داری، سلامت از درِ خانه تا به در مسجد نمی‌توانی بردن و از دست باد خلاص نمی‌توانی دادن. این بادهای هواها و شهوت‌ها و حرص‌ها که از در سوراخ‌های چشم و گوش و دل برمی‌گذرد و بادهای آرزوها و صورها و سخنان مخالف نیز می‌گذرد. اگر نگاه نداری چراغ ایمان تو زود کشته شود. اگر این حالت نزد تو عزیز است، غم وی بخور تا از تو نرود.

و این ایمان تو چون تن تو است، اگر از پیش گرگ و شیرش نگریزانی و ماران و کژدمان را نکشی و آن غفلت از خداست و متابعت کردن به هوا و شهوت‌ها و آرزوهاست و او را از چنین سرما و گرما در پناه جایی نیاری و در خانه و خرگاهی نیاری زنده نمانی. و جان از بهر دوست باید و آن اللّه است و اگر نه جان از بهر دید دشمن و ناجنس نباید.

اکنون تو ایمان را از ناجنسان و گرگان یار بد نگاه می‌دار.

وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِکْرِنا وَ اتَّبَعَ هَواهُ وَ کانَ أَمْرُهُ فُرُطا

پس نماز می‌کن و زکات می‌ده و در دفع دشمن نفس روزه می‌دار.

و این سی روز روزه سی چوبی‌ست که مر دیو نفس را می‌زنی و چند روز در حبس و بی‌مرادیش می‌داری در سالی یک ماه، تا نیک بی‌خرد نشود بهٔکبارگی سر از فرمان نکشد و میلی کند به حصارچه نماز و شهرستان روزه و ربض صبر و برج‌های حج و خندق عتاق و عهود وثاق ایمان و موضع صلح و جنک نکاح و طلاق و جرّاحان دیات و چاوشان تسابیح و جانداران کلمات طیّبه و استغفار و لشکر حسن خلق و سیرت خوب.

اکنون اگر تو موضع مستحبّ را بمانی تا خصم بگیرد، جنگ جای سنّت را از دست تو بستاند؛ و اگر سنّت را از دست تو بستاند فریضه را از دست تو بستاند، و اگر فریضه را نیز از تو ببرد شاه ایمانت را مات کند.

و یا ایمان تو چون تنه درختی‌ست برهنه، کسی نداند که بیخ او گرفته است یا نی. برگ اقرار بباید و میوه و شاخه‌های آن بباید تا از آن فایده باشد و در سایه و در اسّ او بنشینی و بآسایی.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

پیامبر اسلام (ص) می‌فرماید که ایمان مانند جسمی عریان است و لباس آن تقواست. انسان باید به آنچه که رسول خدا آورده است ایمان داشته باشد و به دستورات او عمل کند. اگر کسی در انجام این دستورات قصوری داشته باشد، نباید به مانند ابلیس از فرمان خدا سرپیچی کند. ایمان انسان نیاز به مراقبت دارد، مانند نگهداری از چراغ که اگر به آن توجه نشود، خاموش می‌شود. انسان باید در برابر وسوسه‌ها و هوای نفس خود حفاظت کند و به یاد خدا باشد تا ایمانش از بین نرود. همچنین، انسان باید از شرور و گناهان دوری کند و در برابر دشمنان، روزه و نماز را انجام دهد. روزه به‌عنوان یک نوع مجازات برای نفس اماره شمرده می‌شود و باید در کنار دیگر عبادات، به آن اهمیت ویژه‌ای داد. اگر انسان سنت‌های دینی را حفظ کند، ایمانش نیز محفوظ خواهد ماند؛ اما در غیر این صورت، خطر از دست دادن ایمان و سقوط در گمراهی وجود دارد. در نهایت، ایمان باید در کنار عمل صالح و تقوا قرار گیرد تا به انسان فایده برساند.