شمارهٔ ۸۲ - جهد و کوشش ملک‌الشعرا بهار
ملک‌الشعرا بهار / قطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
اهتمام و شوق اگر یاور شود
مرد خامل ذکر نام‌آور شود
شوق را باطل مکن در خویشتن
تا ز نورش خاطرت انور شود
کاتش تابان به خاکستر درون
گر بماند دیر، خاکستر شود
کودکی نقاش بشناسم که داشت
آرزو تا قائد کشور شود
چون که‌قائد گشت‌لشگر گرد کرد
تا به گیتی بر سران سرور شود
پس عجب نی گرز گشت روزگار
مردک نقاش اسکندر شود
دیده‌شدکاندر جهان‌از فیض رب
کودکی نجارپیغمبر شود
تاکه اوضاع جهان بر باطل است
کی تواند حق ضیاگستر شود
تا بود قدر و شرف محکوم زر
هرکه ناکس‌تر، مقدس‌تر شود
علم باید تا جهان گیرد نظام
کار باید تا جهان چون زر شود
فکر دیگر باید و مردی دگر
تاکه اوضاع جهان دیگر شود
خدمت استاد باید دیرگاه
تاکه دانشجوی دانشور شود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره اهمیت شوق و کوشش در زندگی و تأثیر آن بر موفقیت و پیشرفت فردی است. شاعر به بیان این مطلب می‌پردازد که اگر شوق و اهتمام به کارهای مثبت وجود داشته باشد، انسان می‌تواند به مقام‌های باارزش دست یابد و نام خود را جاودانه کند. او مثال‌هایی از کودکانی می‌آورد که با تلاش و اراده خود به مقام‌های بزرگ و شایسته‌ای مانند نقاشی یا نجاری رسیدند. همچنین، او به این نکته اشاره می‌کند که برای تغییر اوضاع جهان و دستیابی به حق، نیاز به تفکر و کار جدید داریم و در نهایت، چندین بار تأکید می‌کند که علم و خدمت به استاد باید برقرار باشد تا دانش‌پژوهان به دانشمندان واقعی تبدیل شوند. در کل، متن به یک پیام انگیزشی و جستجوی تلاش در زندگی اشاره دارد.