قصیدهٔ شمارهٔ ۳۱۶ - در مدح معتمدالدوله منوچهرخان ‌گوید قاآنی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف عشق و زیبایی می‌پردازد. شاعر از حس سوز و اشتیاق خود به محبوب صحبت می‌کند و زیبایی او را با شمع و گل لاله مقایسه می‌کند. او به تاثیر سوزن مژگان محبوب بر دل و دیده‌اش اشاره می‌کند که آن‌ها را حیرت‌زده کرده است. عشق را آتشی وصف می‌کند که در دل دارد و برای درمان سوز آن به دنبال راه حلی می‌گردد. غمزه‌های محبوب، با وجود اینکه آسیب‌زننده هستند، به نوعی طبیعی به نظر می‌آیند. سخن از دولتی عادل و پر از ثروت می‌آید که به محبوب ارتباط دارد و شاعر سعی می‌کند بر اساس تجربیات خود، جایگاه و تاثیر عشق را به تصویر کشد. در نهایت، او با اشاره به گنجینه‌های خود، از ارزش‌های درونی‌اندوخته‌اش سخن می‌گوید.