قصیدهٔ شمارهٔ ۵ - در وصف نامۀ پادشاهگیتی ستان محمدشاه غازی انارلله برهانهگوید قاآنی
قاآنی / قصاید / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
شکسته خامهٔ آذرگسسته نامهٔ قسطا
چه خامه خامهٔ خسرو چه نامه نامهٔ دارا
گسسته دفتر شاپور و خسته خاطر آزر
شکسته رونق ارژنگ و بسته بازوی مانا
به سعی خامهٔ ماهر به فرق نامهٔ طاهر
فشانده خسرو قاهر چه مایه لؤلؤ لالا
سدید و محکمو ساطعفصیحو واضح و لامع
بلیغ و روشن و رایع رشیق و ظاهر و شیوا
جمیلو درخور و لایق رزین و راتب و رایق
گزین و لایح و بارق جزیل و سخته و غرا
شگرفو بیغشکافیسلیسو دلکش و صافی
پسند و ویژه و وافی بلند و شارق و بیضا
همال سبعهٔ وارون ز بسکه دلکش و موزون
مثال فکرت هرون ز بسکه روشن و عذرا
ز نظمگفت شه الحق نمانده زینت و رونق
بگفتهمگر و عمعق به شعر خسرو بیضا
چه نامه قطعه و چامه به سعی خامه و آمه
بطی دفتر و نامه نهفته فکرت والا
سطور او همه تابان چو دست موسی عمران
نقوش او همه رخشان چو صدر صفهٔ سینا
نهالگلشن فکرت لآل مخزن حکمت
زلال چشمهٔ خبرت سواد دیدهٔ بینا
به آب چشمهٔ حیوان به تابکوکب تابان
به رنگگوهر عمان به بوی عنبر سارا
نباشد اینقدر انور نه مه نه مهر نه اختر
ندارد این همگوهر نهکان نهگنج نه دریا
سپاس خامهٔ خسرو مدیح چامهٔ خسرو
ثنای نامهٔ خسرو ز حد فکرت دانا
ز دورگنبدگردون ز جور اختر وارون
همارهفارغو مأمونوجود حضرت دارا
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به ستایش هنر نویسندگی و ویژگیهای برتر آن اختصاص دارد. شاعر با استفاده از تشبیهات و توصیفات زیبا، خامه نویسنده (شاعر) را به عنوان ابزاری قدرتمند و زیبا توصیف میکند که میتواند محتوای عمیق و ارزشمندی را به ارمغان بیاورد. او به قدرت کلام و تأثیر آن بر روح و دل مردم اشاره دارد و با ستایش خسرو و دارا، به عظمت آثار ادبی اشاره میکند و آنها را با چیزهای زیبا و ارزشمند همچون گوهر و گل مقایسه مینماید. شاعر همچنین به بینظیری و روشنایی آثار شعر اشاره کرده و نقش عمیق و تأثیرگذاری آن بر زندگی انسانها را به تصویر میکشد. در نهایت، با ستایش از وجود حضرت دارا، به نیکی و آرامش حاکم بر زندگی انسان اشاره میکند.