بخش ۷۷ - منکرات بازارها غزالی
امام محمد غزالی / رکن دوم - رکن معاملات
آن که به خرنده دروغ گویند و عیب کالا پنهان دارند و تراز و سنگ و چوب گز راست ندارند و در کالا غش در کنند و چنگ و چغانه فروشند و صورت حیوانات فروشند برای کودکان در عید و شمشیر و سپر چوبین فروشند برای نوروز و بوق سفالین برای سده و کلاه و قبای ابریشمین فروشند برای جامه مردان و جامه رفو کرده و گازر شسته فروشند و فرانمایند که نو است و همچنین هر چه در آن تلبیسی باشد و مجمره و کوزه و دوات و اوانی سیم و زر فروشند و امثال این.
و از این چیزها بعضی حرام است و بعضی مکروه، اما صورت حیوان حرام است و آنچه برای سده نوروز فروشند، چون سپر و شمشیر چوبین و بوق سفالین، این در نفس خود حرام نیست، ولیکن اظهار شعار گبران است که مخالف شرع است و از این جهت نشاید، بلکه افراط کردن در آراستن بازار به سبب نوروز و قطایف بسیار کردن و تکلفهای نو ساختن برای نوروز نشاید، بلکه نوروز و سده باید که مندرس شود و کسی نام آن نبرد. تا گروهی از سلف گفته اند که روزه باید داشت تا از آن طعامها خورده نباید و شب سده چراغ فرا نباید گرفت تا اصلا آتش نبیند و محققان گفته اند، روزه داشتن این روز هم ذکر این روز بود و نشاید که نام این روز برند به هیچ وجه، بلکه با روزها، دیگر برابر باید داشت، و شب سده همچنین، چنان که از او خود نام و نشان نماند. »
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره برخی رفتارهای نادرست در تجارت و برگزاری جشنها صحبت میکند. فروشندگانی که دروغ میگویند، عیب کالا را پنهان میکنند و کالاهای بیکیفیت یا معیوب را بهعنوان نو به فروش میرسانند، مورد انتقاد قرار میگیرند. برخی کالاها مانند مجسمههای حیوانات و لوازم جشنهایی مثل نوروز و سده از نظر شرع حرام یا مکروه هستند، زیرا به اظهار شعایر غیر اسلامی منجر میشوند. همچنین، برگزاری مراسمهای نوروزی و سده باید به گونهای باشد که به اصطلاحات و نمادهای آنها اشارهای نشود و باید بهصورت عادی و بدون افراط در تزئینات برگزار شوند. در نهایت، توصیه شده که از نام بردن این روزها و انجام کارهایی که به آنها مربوط است، خودداری شود.