بخش ۹ - فضیلت میزبانی غزالی
امام محمد غزالی / رکن دوم - رکن معاملات
بدان که آنچه گفتیم در آن است که کسی ناخوانده به زیارت شود، اما حکم دعوت کردن دیگر است.
و گفته اند که چون مهمانی بیاید، هیچ تکلف مکنید و چون بخوانید هیچ بازمگیرید، یعنی هرچه توانید بکنید. و در فضیلت اخبار بسیار آمده است و آن بر عادت عرب است که ایشان در سفر بحله بر یکدیگر رسند و حق چنان مهمان گزاردن مهم است و برای این گفت رسول (ص)، «کسی که مهماندار نیست در وی خیر نیست»، و گفت، «برای مهمان تکلف مکنید که آنگاه وی را دشمن گیرند و هرکه مهمان را دشمن دارد خدای را دشمن داشته بود و هرکه خدای را دشمن دارد، خدای تعالی وی را دشمن دارد». و مهمانی غریب که فرا رسد، برای وی وامی کردن و تکلفی کردن روا باشد، اما برای دوستان که به زیادت یکدیگر آیند نباید که آن سبب تقاطع شود. ابورافع، مولای رسول (ص) می گوید که: رسول (ص) مرا گفت، «فلان جهود را بگوی تا مرا وام دهد تا ماه رجب که مرا مهمانی فرا رسیده است. آن جهود گفت، ندهم تا گروی نباشد، بازآمدم و بگفتم یا رسول الله گرو می خواهد. رسول گفت والله من در آسمان امینم و در زمین امینم، اگر بدادی بازدادمی، اکنون زره من گرو کن، ببردم و گرو کردم.»
و ابراهیم (ع) به طلب مهمان یک دو میل بشدی و نان نخوردی تا مهمان بیافتی و از صدق وی در مشهد وی آن ضیافت بمانده است که تا این غایت هیچ از شب از مهمان خالی نبوده است و گاه بود که صد و دویست مهمان بود آنجا و بر آن دیه ها وقف کرده اند.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
موضوع متن درباره مهمانی و رفتار با مهمانان است. در آن آمده است که اگر کسی بدون دعوت به زیارت شما بیاید، باید با کمال مهربانی از او پذیرایی کنید. همچنین بیان شده است که دعوت کردن مهمان قواعد خاص خود را دارد و در فرهنگ عربها مهماننوازی اهمیت ویژهای دارد. رسول خدا (ص) تأکید کردهاند که مهماندار باید به مهمان احترام بگذارد و نباید برای او تکلف کند. در این زمینه، نقل قولهایی از ابورافع و ابراهیم (ع) ذکر شده که نشاندهنده اهمیت مهمانی و پذیرایی از مهمانان است. ابراهیم (ع) حتی سالها مهمانانی را در خانهاش پذیرا بوده و از این رو شهرت یافته است. در کل، مهماننوازی و احترام به مهمان در متن از اصول مهمی بیان شده است که باید رعایت شود.