بخش ۱۸ - پیدا کردن آفات دست به داشتن از شهوات غزالی
امام محمد غزالی / رکن سوم - رکن مهلکات
بدان که از این دو آفت تولید کند، یکی آن که بر ترک بعضی از شهوات قادر نباشد و نخواهد که بدانند، اندر خلوت بخورد و برملا نخورد. و این عین نفاق باشد و بود که شیطان وی را غرور دهد که این مصلحت مردمان باشد تا به تو اقتدا کنند و این غرور محض است. و کس باشد که شهوت بخرد و به خانه برد تا ببینند، آنگاه پنهان به صدقه دهد و این نهایت صدقه است و کار صدیقان است و عظیم دشوار بود این بر نفس. و شرط اخلاص آن است که این آسان دشوار شود. اگر دشوار بود هنوز اندر دل ریای خفی مانده است، طاعت خود همی دارد نه طاعت حق. و هرکه از شهوت طعام بگریزد و اندر شهوت و ریا افتد چنان باشد که از یاران حذر کند و در زیر ناودان نشیند، پس باید که چون اندر نفس وی این تقاضا پدید آید، اندر پیش مردمان از آن اندک بخورد و همه نخورد تا هم ریا شکسته شود و هم شهوت.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره دو نوع آفت که به نفاق و ریا مربوط میشود، صحبت میکند. یکی از این آفتها، ناتوانی در ترک برخی شهوات است که فرد میخواهد در خلوت به دنبال لذت برود، اما در ملأ عام خود را متظاهر به دینداری میکند. این رفتار نشاندهنده نفاق است و شیطان ممکن است فرد را به این باور برساند که این کار به نفع دیگران است و به نوعی الگو برای آنها خواهد بود. همچنین به این نکته اشاره میشود که فرد ممکن است شهوتی را خریداری کرده و بعداً آن را پنهانی صدقه دهد و این امر در واقع نشاندهنده ریا و دشواریِ ایمان است. در نهایت، توصیه میشود که فرد به جای تسلیم شدن به شهوت و ریا، در جمع از برخی خوردنیها بکاهد تا هم ریا را بشکند و هم شهوت را مهار کند.