بخش ۴۵ - فضیلت درویش خرسند غزالی
امام محمد غزالی / رکن چهارم - رکن منجیات
رسول (ص) گفت، «خنک آن کس که وی را به اسلام راه نمودند و قدر کفایت به وی دادند و بدان قناعت کرد». و گفت، «یا درویشان! از میان دل به درویشی رضا دهید تا ثواب فقر یابید. و اگر نه نیابید». و این اشارت است که درویش حریص را ثواب نبود، ولکن اخبار دیگر صریح است در آن که وی را ثواب بود. و گفت، «هرچیزی را کلیدی است و کلید بهشت دوستی درویشان صابر است که ایشان روز قیامت هم نشینان حق تعالی اند».
و گفت، «دوست ترین بندگان نزد حق تعالی درویشی است که بدانچه دارد قانع است و از خدای تعالی در روزیی که می دهد راضی است». و گفت، «فردا در قیامت هیچ توانگر و درویش نباشد که نه وی را آرزو کند که در دنیا بیش از قوت نیافتی». و خدای تعالی وحی فرستاد به اسماعیل (ع) که مرا نزدیک شکسته دلان جوی. گفت، «آن کیانند؟» گفت، «درویشان صادق». و رسول (ص) گفت، «حق تعالی گوید خاصگان و بزرگان و برزیدگان من از خلق در بهشت برید. فرشتگان گویند ملکا کیند؟ گوید، «درویشان مسلمان که به عطای من راضی بودند». همه را به بهشت ببرند و هنوز همه خلق در حساب باشند.
و ابودردا می گوید که هیچ کس نیست که نه در عقل وی نقصان است که به دنیا زیادت شود شاد شود و به عمر که بر دوام کمتر می شود اندوهگین نشود. ای سبحان الله! چه خیر باشد در دنیا که زیادت همی شود و عمر کمتر می شود؟ و یکی به عامر بن عبد قیس بگذشت. نان و تره می خورد. گفت، «یا عامر از دنیا بدین قناعت کردی؟» او گفت، «من کس دانم که به کمتر از این و بتر از این قناعت کرده است». و یک روز بوذر در نشسته بود با مردمان حدیث می کرد. زن وی بیامد و گفت، «تو اینجا نشسته ای و به خدای که در خانه هیچ چیز نیست.» گفت، «یا زن! در پیش ما عقبه ای تند است. از وی نگذرد الا کسی که سبکبار بود». و زن خشنود شد و بازگشت.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
پیامبر اسلام (ص)، سخنانی در مورد درویشی و قناعت بیان کردهاند، و تأکید کردهاند که فردی که به اسلام هدایت شده و به آن قناعت کرده، خوشبخت است. ایشان همچنین به درویشان بیمار و صابر اشاره کرده و فرمودند که در قیامت، درویشان همنشینان خداوند خواهند بود. آنها کسانی هستند که به آنچه دارند راضیاند و به روزیای که خدا میدهد قناعت میکنند. پیامبر (ص) همچنین گفتند که در قیامت، همه افراد اعم از توانگر و درویش آرزو خواهند کرد که به جای قناعت در دنیا، کمتر میداشتند. ایشان به اهمیت دل شکسته و درویشان صادق اشاره کردند و گفتند که خداوند، درویشان راضی را به بهشت میبرد. همچنین از ابودردا نظری به این معنا داشت که انسانها معمولاً به دنبال به دست آوردن بیشتر از دنیا هستند، در حالی که زمان عمرشان محدود است. در نهایت، این حدیث به سمت قناعت و سادهزیستی تشویق میکند و این مفهوم را از طریق داستانهای مختلفی از زندگی درویشان و علمای اسلام به تصویر میکشد.