بخش ۹۶ - فصل (پنهان داشتن بیماری شرط توکل است) غزالی
امام محمد غزالی / رکن چهارم - رکن منجیات
بدان که پنهان داشتن بیماری شرط توکل است، بلکه اظهار و گله کردن مکروه است، الا به عذری، چنان که طبیب را گوید و یا خواهد که ضعف خویش اظهار کند و رعونت و جلدی را یکسو نهد، چنان که علی (ع) را پرسیدند در بیماری که، بهتر هستی و به خیر هستی؟ گفت نه. در یکدیگر نگاه کردند و تعجب داشتند. گفت، «پس با خدای تعالی جلدی و مردی نمایم؟» این به حال وی لایق بود که با آن قوت و بزرگی و عجز خویش می نماید و از این بود که گفت، «یارب! صبر روزی کن». و رسول (ص) گفت، «از خدای تعالی عافیت خواه بلا مخواه». پس چون عذری نبود، اگر بیماری اظهار کند بر سبیل شکایت حرام بود و اگر شکایت نبود روا باشد، ولکن اولی تر دست بداشتن بود که باشد که در وی زیادتی گوید و باشد که گمان گله افتد. و گفته اند که ناله بر بیمار بنویسند که آن اظهاری باشد. و ابلیس از ایوب (ع) هیچ نیافت مگر ناله. و فضیل بن عیاض و بشر و وهب بن الورد چون بیمار شدندی در سرای ببستندی تا کسی نداند و گفتندی نخواهیم که کسی به عیادت ما آید که آنگاه گله باید کرد از بیماری.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
پنهان داشتن بیماری نشانهی توکل و اعتماد به خداوند است و ابراز و شکایت در این مورد مکروه است، مگر در مواقعی خاص مانند وقتی که لازم است پزشک را از وضعیت خود آگاه کنیم. امام علی (ع) وقتی درباره سلامتیاش سوال کردند، از گفتن اینکه خوب نیست خودداری کرد و به جای آن به صبر و قوت خود اشاره کرد. رسول خدا (ص) فرمودند که باید از خداوند عافیت خواسته و بلا را از خود دور کنیم. اگر دلیلی برای اظهار بیماری وجود ندارد، شکایت کردن حرام است و بهتر است سکوت کنیم تا از افکار منفی و گله دور باشیم. برخی از بزرگان نیز در زمان بیماری به دور از دیگران مراقبت و پنهان کردن حال خود را برگزیدند، تا مبادا شکایتی بر زبانشان بیفتد.