نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۸۰ - در مدح ابوالفتح دولت شاه بن بهرام شاه گوید سید حسن غزنوی

سید حسن غزنوی / قصاید / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

تا بر سر ولایت خویش آمدست شاه

گوئی به اوج در شرف است آفتاب و ماه

آن کامکار مشرق و آن شهریار هند

آن اختیار دولت و آن افتخار جاه

والا جلال دولت دولتشه شجاع

آن آفتاب با کله و سایه اله

زو شرع با جلالت و زو شرک با فزع

زو ملک با طراوت و زو عدل در پناه

از ابر کف او چه عجب گر چو خط دوست

گیرد کنار چشمه خورشید را گیاه

ای گشته در هوای تو هر صبح بر فلک

آیینه که خیزد ازو صد هزار آه

کام و مراد تاجی و جان و سر سریر

روی و رخ سپهری و پشت و دل سپاه

گردون کامگاری بر حلقه کمر

خورشید روزگاری در سایه کلاه

در داد شاعران را لطفت ز خاص و عام

پرسید مجرمان را لطف تو از گناه

روی جهان چنین که ز رای تو شد سپید

ترسم که هم نماند خال بتان سیاه

جز روی خصم رأی تو نگذاشت ظلمتی

گم کی شود ز چشمه خورشید ظل ماه

بر دعوی که بنده اخلاق تست باغ

آرد زبان سوسن آزاده را گواه

شاها چو ملک یافت ترا بهتر از همه

چون مهر سرخ روی ترا کرد پادشاه

بردم گمان که همچو ثریا سیاه را

خورشید جمله کرد فرستاد پیش شاه

شاها خدایگانا دانی که پیش از این

از بنده یاد کردی رای تو گاهگاه

زادی ز استماع ثنای منت نشاط

بودی باصطناع ثنای توام پناه

اکنون همی نپرسی از بنده سال سال

زان پس که می رساند مدح تو ماه ماه

در سلک بندگانت دگر گرچه نیستم

در سلک بارگاه توام هست آب و جاه

والله که هر زمان چو سوی کعبه هم ز دور

بوسم زمین تربیت بارگاه شاه

گر بینمی هر آینه یک یک ببوسمی

هر روز نعل سم سمندت میان راه

چندانکه مشرکان را نحس است بدسگال

چندانکه مؤمنان را سعد است نیک خواه

از سعد باد کار نکوخواه تو به کام

وز نحس باد حال بداندیش تو تباه

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به ستایش و تجلیل از کمالات و ویژگی‌های شاه و حکومت او می‌پردازد. شاعر با比 انستایی میان شاه و آفتاب و ماه، به عظمت و جلالت او اشاره می‌کند. او همچنین به عدالت، شخصیت برجسته و دستگیری شاه از مردم اشاره دارد و از قدرت و موفقیت دولت او سخن می‌گوید. به نظر شاعر، سایهٔ شاه مانند خورشید بر مردم می‌تابد و بر مملکت برکت می‌آورد. شاعر از دعای خیر برای شاه و امید به داشتن حکومت نیکو و عادلانه سخن می‌گوید و در نهایت با ابراز وفاداری و ارادت خود به شاه، بر اهمیت ستایش و یادآوری خوبی‌های او تأکید می‌کند.