بخش ۳۰ - لم یلد و لم یولد اقبال لاهوری
اقبال لاهوری / رموز بیخودی / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قوم تو از رنگ و خون بالاتر است
قیمت یک اسودش صد احمر است
قطرهٔ آب وضوی قنبری
در بها برتر ز خون قیصری
فارغ از باب و ام و اعمام باش
همچو سلمان زادهٔ اسلام باش
نکته ئی ای همدم فرزانه بین
شهد را در خانه های لانه بین
قطره ئی از لالهٔ حمراستی
قطره ئی از نرگس شهلاستی
این نمی گوید که من از عبهرم
آن نمی گوید من از نیلوفرم
ملت ما شان ابراهیمی است
شهد ما ایمان ابراهیمی است
گر نسب را جزو ملت کرده ئی
رخنه در کار اخوت کرده ئی
در زمین ما نگیرد ریشه ات
هست نا مسلم هنوز اندیشه ات
ابن مسعود آن چراغ افروز عشق
جسم و جان او سراپا سوز عشق
سوخت از مرگ برادر سینه اش
آب گردید از گداز آئینه اش
گریه های خویش را پایان ندید
در غمش چون مادران شیون کشید
« ای دریغا آن سبق خوان نیاز
یار من اندر دبستان نیاز»
«آه آن سرو سهی بالای من
در ره عشق نبی همپای من»
«حیف او محروم دربار نبی
چشم من روشن ز دیدار نبی»
نیست از روم و عرب پیوند ما
نیست پابند نسب پیوند ما
دل به محبوب حجازی بسته ایم
زین جهت با یکدگر پیوسته ایم
رشتهٔ ما یک تولایش بس است
چشم ما را کیف صهبایش بس است
مستی او تا بخون ما دوید
کهنه را آتش زد و نو آفرید
عشق او سرمایهٔ جمعیت است
همچو خون اندر عروق ملت است
عشق در جان و نسب در پیکر است
رشتهٔ عشق از نسب محکم تر است
عشق ورزی از نسب باید گذشت
هم ز ایران و عرب باید گذشت
امت او مثل او نور حق است
هستی ما از وجودش مشتق است
«نور حق را کس نجوید زاد و بود
خلعت حق را چه حاجت تار و پود»
هر که پا در بند اقلیم و جد است
بی خبر از لم یلد لم یولد است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به مفاهیم و ارزشهای انسانی فراتر از نژاد و قومیت پرداخته و تأکید میکند که شخصیت و کیستی انسانها باید بر اساس ایمان و محبت باشد نه بر اساس رنگ و نژاد. شاعر به ارتباط عمیق انسانها از طریق عشق و ایمان اشاره میکند و نشان میدهد که این ارتباطات از هر نوع پیوند خونی یا نژادی مهمتر و ارزشمندتر است. او به اهمیت عشق در ایجاد جمعیت و انسجام اجتماعی اشاره میکند و بیان میکند که عشق میتواند مرزها و تفاوتهای قومی را کنار بزند. در نهایت، شاعر از پیوندهای معنوی و اخلاقی انسانها سخن میگوید و معتقد است که انسانها باید از وابستگیهای نژادی و قومی فراتر بروند و به هویت والاتری دست یابند که مبتنی بر ایمان و عشق باشد.