شمارهٔ ۱۵ ایرج میرزا
ایرج میرزا / ابیات پراکنده / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
طبعم نشاط کرد به انشاد این غزل
در اقتفا به خواجۀ کابینه ساز کن
دیدی کفیل خارجه را چون وزیر کرد
آن موی ریسمان کن و گنجشک باز کن
یا خود مدیر خارجه را چون کفیل ساخت
آن گربه را به قوۀ شخصی گراز کن
ما بی دلان ز خاطر تو محو گشته ایم
ای بر قبیلۀ دل و دین ترکتاز کن
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر از خوشحالی و نشاط خود هنگام سرودن غزل سخن می‌گوید و به تجدید نظر در امور سیاسی و اجتماعی اشاره دارد. او به تغییرات در مقام‌ها و مسئولیت‌های افراد مختلف اشاره می‌کند و از قدرت و نفوذ آنها حرف می‌زند. شاعر همچنین از دل‌باختگی و وابستگی شدید خود به محبوبش سخن می‌گوید و از او می‌خواهد که بر دل و دین عاشقان مسلط شود.