نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۲۹ - جواب دیگر بر سبیل تنزل از سؤال لزوم انقلاب حقایق جامی

جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

زان سخن گوش کن جواب دگر

که جز این نیست عین فعل و اثر

بلکه چون از تکرر اعمال

اثری ماند در دل عمال

روز محشر به قدرت قادر

در لباس صور شود ظاهر

نیست صورت بعینها معنی

ره ز صورت بسی ست تا معنی

آن به این منقلب نگردد لیک

کسوتی باشدش مناسب و نیک

ملک خواب را نگر که چه سان

کند اظهار در خیال کسان

بهر هر معنیی ز جنس صور

کسوتی بس مناسب و در خور

چون شوی حرص و آز را مقهور

موش بینی رفیق خود یا مور

چون شود فرج و بطن را مغلوب

از خر و گاو بر تو آید کوب

دید در خواب صاحب خردی

که فم و فرج خلق مهر زدی

خواب خود را به ابن سیرین گفت

ابن سیرین جواب شیرین گفت

گفت ماه صیام قبل الفجر

گفته ای فجر را اذان پی اجر

بانگ بی وقت تو ز اکل و جماع

گشته اهل محله را مناع

از تو آن منع چون مقرر شد

در خیالت چنین مصور شد

همچنین هر صفت ز نقص و کمال

که شود در تو راسخ از افعال

رو نماید به قدرت خالق

در قیامت به صورت لایق

معنی عارضی بود اینجا

صورتی جوهری شود فردا

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن درباره تأثیر اعمال و افکار انسان‌ها در دنیای پس از مرگ و در روز قیامت به گفتگو می‌پردازد. هر عمل و ویژگی مثبت یا منفی که در زندگی به وجود می‌آید، در دل انسان اثر می‌گذارد و در روز محشر به صورت مناسبی تجلی پیدا می‌کند. نویسنده تأکید می‌کند که صورت‌های ظاهری در واقع نمایانگر معانی عمیق‌تری هستند و انسان‌ها بر اساس اعمالشان، در قیامت با صورتی مناسب حاضر می‌شوند. همچنین مثال‌هایی از خواب‌ها و تعبیرات آن‌ها ذکر می‌شود که نشان‌دهنده تأثیر افکار و رفتارها بر سرنوشت فردی است. در نهایت، متذکر می‌شود که معانی عمیق‌تری در انتظار انسان‌هاست که در روز قیامت به صورت جوهری نمایان می‌شود.