نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۳۲ - قال رسول الله صلی الله علیه و سلم یوجر ابن آدم فی نفقته کلها الاشیئا وضعه فی الماء و الطین جامی

جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

مصطفی گفت هر که کرد انفاق

ببرد مزد خویش یوم تلاق

مگر آن هرزه کار بی حاصل

که کند سعی در عمارت گل

هر چه سازد در آب و خاک تلف

نایدش زان به غیر باد به کف

گر تو گویی کسی که دسترسی

یافت، سازد بنای خیر بسی

خانقاه و رباط و مسجد و پل

برکه و حوض بر ممر و سبل

چون بود قصدش از ریا منفک

مزد یابد بر آن عمل بی شک

گویم آری ولی به وجه جواب

با تو گویم دقیقه ای دریاب

قبله گاه توجهات همم

بر دو گونه است در جمیع امم

یا حفوظ نشیمن گل و آب

یا حظوظ ریاض حسن ماب

هر که می خواهد از عمارت گل

فسحت دار و نزهت منزل

یا تفاخر میانه اقران

که بنا کرد مسجدی ویران

چون به اخلاص همت عامل

متجاوز نشد ز عالم گل

نفقاتش در آب و گل موضوع

ماند و او ز اجر او مقطوع

بلکه در حج و عمره و صلوات

چون بود بهر عاجلت نفقات

همه ماند در آب و گل مرهون

ندهد اجر صانع بیچون

هر که را از عمارت گل و آب

هست مقصود کسب قرب و ثواب

چون ز گل درگذشت همت وی

نفاتش همی رود در پی

نفقاتش چو قطع کرد این راه

عندکم بود گشت عندالله

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

مصطفی می‌گوید که هر کسی انفاق کند، در روز قیامت پاداش می‌برد، مگر کسانی که کارهای بی‌فایده انجام می‌دهند. آن‌ها مانند کسانی هستند که در زندگی فقط به بزگ‌نمایی و تفاخر می‌پردازند و حسابی برای اعمال نیک خود ندارند. اگر کسی با نیت پاک و خالص برای ساختن مسجد، خانقاه یا پل اقدام کند، بدون شک پاداش می‌گیرد، اما اگر نتیجه کارش فقط به شکل ظاهری باشد، اجرش به هدر می‌رود. نباید فقط به فکر نفع خود باشیم، بلکه باید نیت واقعی و خالصی داشته باشیم تا پاداش‌مان در این دنیا و آن دنیا محفوظ بماند. در نهایت، اعمال نیک اگر با نیت قرب و ثواب انجام شود، همواره در نزد خدا محفوظ خواهد ماند.