بخش ۱۵۶ - تمام شدن انشاء قصیده فرزدق در مدح امام زین العابدین رضی الله عنه و غضب کردن هشام بر فرزدق و حبس کردن وی جامی
جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
چون هشام آن قصیده غرا
که فرزدق همی نمود انشا
کرد از آغاز تا به آخر گوش
خونش اندر رگ از غضب زد جوش
بر فرزدق گرفت حالی دق
همچو بر مرغ بینوا عقعق
ساخت در چشم شامیان خوارش
حبس فرمود بهر آن کارش
اگرش چشم راستین بودی
راست کردار و راست دین بودی
دست بیداد و ظلم نگشادی
جای آن حبس خلعتش دادی
ای بسا راست بین که شد مبدل
از حسد حس او و شد احول
آنکه احول بود ز اول کار
چون شود حالش از حسد هشدار
آفت دیده حسد رمد است
رمد دیده خرد حسد است
از حسد دیده خرد شد کور
وز رمد دیده حسد بی نور
جان حاسد ز داغ غم فرسود
وز غم آسوده خاطر محسود
دایما از طبیعت فاسد
بر خدا معترض بود حاسد
که چنان مال یا منال چرا
مر فلان را همی دهد نه مرا
گر بدانم نمی کند خوشدل
کاش ازو نیز سازدش زایل
حسدالمرء یأکل الحسنات
و ان اعتاد کسبها سنوات
نکشد از شر شرر هیزم
آن ضرر کز حسد کشد مردم
آن حسد خاصه کاهل نفس و هوا
می برند از گزیدگان خدا
جای اینان مقر قرب و وصال
جای آنان جحیم بعد و نکال
ز آسمان مه همی دهد پرتو
بر زمین سگ همی زند عوعو
ز آسمان خور همی درخشد فاش
بر زمین کور می شود خفاش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، به خشم و حسد هشام در برابر قصیدهای که فرزدق مینویسد اشاره شده است. هشام از شنیدن این شعر به شدت آزرده و غضبناک میشود و بر فرزدق خشم میگیرد. او به دلیل حسادت و غضب خود فرزدق را خوار میکند و او را به حبس میاندازد. متن به بررسی آسیبهای حسد میپردازد و توضیح میدهد که حسد میتواند باعث کوری دید و عقل انسان شود. حاسد از درد و غم عذاب میکشد و به خداوند معترض میشود که چرا نعمتها را به دیگران میدهد. در نهایت، بیان شده است که حسد میتواند حسنات انسان را از بین ببرد و کسانی که گرفتار حسد هستند، در جایگاه قرب و وصال الهی قرار نمیگیرند و عاقبت دچار عذاب میشوند. به طور کلی، متن به بررسی اثرات منفی حسد بر روح و روان انسانها میپردازد و به هشدار درباره عواقب آن تأکید میکند.