بخش ۱۹ - اشارت به جماعتی که اگرچه به مشاهده جمال صورت گرفتار شدند در آن نماندند بلکه آن سبب ترقی ایشان شد به مشاهده جمال معنی جامی
جامی / دفتر دوم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
وان دگر گرچه بود عشق مجاز
رهزن عقل و دین او ز آغاز
عاقبت حرف عاریت بسترد
ره به سر منزل حقیقت برد
میوه ای زان درخت چید و گذشت
جرعه ای زان قدح چشید و گذشت
سخن خوب و نکته سره گفت
عارفی کالمجاز قنطره گفت
بر ره تو مجاز قنطره ایست
نکند کس فراز قنطره ایست
زود بگذر که سالکان سبل
کم اقامت کنند بر سر پل
گرچه آن پل بود برای گذر
به حقارت به سوی او منگر
کی ز بحر تعلقات جهان
که در او غرقه اند پیر و جوان
جز به آن پل توان گذر کردن
پی به عشق حقیقی آوردن
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی عشق مجاز و عشق حقیقی می‌پردازد. عشق مجاز، که می‌تواند موجب گمراهی عقل و دین شود، در نهایت فرد را به حقیقت می‌رساند. شاعر به اهمیت گذر از مراحل مختلف عشق اشاره می‌کند و می‌گوید که عارفان بر این مراحل به عنوان پلی برای رسیدن به حقیقت تاکید دارند. آن‌ها باید به سرعت از این پل بگذرند و نباید در آنجا توقف کنند. همچنین، بزرگ‌ترین خطر غرق شدن در دنیا و تعلقاتش است و تنها راه برای عبور از این گرداب، رسیدن به عشق واقعی است.