بخش ۱۸ - مناجات در شکرگزاری نعمت کلام موزون و طبگاری توفیق برآوردن دلایل هستی خداوند بیچون جل ذکره و عم بره جامی
جامی / سبحة‌الابرار / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)
ای سخن را چو گهر سنجیده
خلعت نظم در او پوشیده
کرده تمییز صحیحش ز سقیم
به ترازو زنی طبع سلیم
می کند وزن سخن نظم پرست
نه ترازوش پدیدار نه دست
طبع را دست و ترازو تو دهی
بر سخن قوت بازو تو دهی
اثر صنع بدیدن سهل است
زان به صانع نرسیدن جهل است
جامی غرق خجالت مانده
بر جبین آب خجالت رانده
نز گلش سبزه احسان خیزد
نز دلش نکته عرفان خیزد
گرچه روزی خور هر روزه توست
دست امید به دریوزه توست
فیضی از ابر یقین بر وی ریز
تا درین مدرسه وسوسه خیز
هر چه دریوزه ز جود تو کند
صرف برهان وجود تو کند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به ارزش و زیبایی سخن اشاره دارد و تأکید می‌کند که سخن باید با دقت و ظرافت انتخاب شود و در قالب نظم قرار گیرد. شاعر توضیح می‌دهد که برای وزن کردن سخن، باید عقلی صحیح و طبعی سالم داشته باشیم. همچنین، به ارتباط بین علم و آگاهی اشاره می‌کند و بیان می‌کند که انسان باید از بینش و درک خود برای رسیدن به حقیقت بهره ببرد. در نهایت، شاعر با اشاره به انسان‌هایی که به امید دریافت فیض و نعمت خداوندند، آنها را به تلاش و پرورش علم و عرفان تشویق می‌کند.