نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۴ - حکایت آن قاضی غریب که پادشاه بر وی غضب کرد و گفت که خانه اش را به غارت از هر چه دارد بپردازند و خایه اش را بیرون کرده خصی سازند جامی

جامی / خردنامه اسکندری / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

غریبی ز فضل و هنر بهره ور

تن از جامه خالی کف از سیم و زر

به شهر دگر شد ز تنگی مقیم

که بود اندر او شهریاری حکیم

به خلق کریمانه بنواختش

به شغل قضا محترم ساختش

به سر برد یکچند مشغول کار

ز ناگه بر او تیره شد روزگار

شد از تهمت حسد پر ستیز

به ناکرده جرمی بر او شاه نیز

به غراتگران گفت اشارت کنند

کش از سیم و زر خانه غارت کنند

چو بیند تهی خانه خویشتن

ببرند تصحیف آنش ز تن

چو مسکین دلی با دو صد غصه جفت

شنید از لب شاه این قصه، گفت:

نرنجم که بر خانه آید شکست

ز تصحیف آنم بدارید دست

من این را ز شهر خود آورده ام

نه حاصل به شهر شما کرده ام

ز شهر شما هر چه اندوختم

ازان چشم امید بردوختم

شما هم ره لطف گیرید پیش

بدوزید از آورده ام چشم خویش

چو شه لطف گفتار او را شنید

ز خشمی که بودش فرو آرمید

بفرمود تا دست ازو داشتند

چنانش که می خواست بگذاشتند

ز سیم و زر خانه دامن فشاند

بشد عارضی ها و ذاتی بماند

بیا ساقی آن آتشین می بیار

که سوزد ز ما آنچه ناید به کار

زر ناب ما گردد افروخته

شود هر چه نی زر بود سوخته

بیا مطرب و باد در دم به نی

که از خرمن هستیم باد وی

بدور افکند کاه بیگانه را

گذارد پی مرغ جان دانه را

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره فردی است که به دلیل مشکلات و اتهامات نادرستی از زندگی قبلی‌اش در شهری دیگر ساکن شده است. او به دلیل حسادت دیگران و تهمت‌ها مورد آزار قرار می‌گیرد، حتی شاه نیز به او شک می‌کند. اما او با صداقت و دل‌سوزی از دستاوردهای خود دفاع می‌کند و می‌گوید که هیچ گناهی نکرده و تمامی ثروت خود را از شهر خود به همراه آورده است. در نهایت، با شنیدن سخنان او، شاه از خشمش کاسته و او را مورد لطف قرار می‌دهد. داستان در نهایت به celebration زندگی و لذت از آن ختم می‌شود و دعوت به شادی و خوشی می‌کند.