۲۸ - النوبة الاولى میبدی
رشیدالدین میبدی / ۳- سورة آل عمران- مدنیة
قوله تعالی: إِنْ یَنْصُرْکُمُ اللَّهُ اگر یاری دهد اللَّه شما را، فَلا غالِبَ لَکُمْ باز شکنندهای نیست شما را، وَ إِنْ یَخْذُلْکُمْ و اگر خوار کند شما را و فرو گذارد، فَمَنْ ذَا الَّذِی یَنْصُرُکُمْ کیست آنکه یاری دهد شما را؟ مِنْ بَعْدِهِ از پس فرو گذاشتن او، وَ عَلَی اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ (۱۶۰) و ایدون باد که بخدای سپارند گرویدگان کار خویش را.
وَ ما کانَ لِنَبِیٍّ أَنْ یَغُلَّ و نبود هرگز بسزا پیغامبری را که خیانت کند در غنیمت بخشیدن میان غازیان، وَ مَنْ یَغْلُلْ و هر که خیانت کند بچیزی، یَأْتِ بِما غَلَّ یَوْمَ الْقِیامَةِ آن چیز آرد فردا برستاخیز، ثُمَّ تُوَفَّی کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ پس آن گه بهر تنی گزارند پاداش آنچه کرد، وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ (۱۶۱) و هیچ کس را ازیشان از پاداش نیکی چیزی بنکاهند.
أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ باش کسی که بر پی رضوان خدا رود و جستن خوشنودی وی، کَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ هم چون کسی بود که باز آید و باز گردد بخشم از خدای، وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ و بازگشتن گاه او دوزخ، وَ بِئْسَ الْمَصِیرُ (۱۶۲) و بد شدن گاهی که آنست.
هُمْ دَرَجاتٌ میان این دو گروه برتریها و فروتریها است، عِنْدَ اللَّهِ نزدیک خدای، وَ اللَّهُ بَصِیرٌ بِما یَعْمَلُونَ (۱۶۳) و اللَّه بینا و دانا است بآنچه میکنند.
لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ بدرستی که خدای سپاس نهاد، عَلَی الْمُؤْمِنِینَ بر گرویدگان إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ که فرستاد در میان ایشان بایشان، رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ فرستادهای هم از ایشان، یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ تا میخواند بر ایشان سخنان وی، وَ یُزَکِّیهِمْ و ایشان را پاک (و هنر افزای) میکند، وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ و در ایشان میآموزد نامه وی، وَ الْحِکْمَةَ و دانش راست خود، وَ إِنْ کانُوا مِنْ قَبْلُ و نبودند از پیش فا لَفِی ضَلالٍ مُبِینٍ (۱۶۴) مگر در گمراهی آشکارا.
أَ وَ لَمَّا أَصابَتْکُمْ مُصِیبَةٌ باش هر گه که بشما رسد چیزی که رسد، قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَیْها از نابایستهای که شما از دشمن بدو چندان رسیدهاید از پیش فا، و بهره یافتهاید از ایشان، قُلْتُمْ أَنَّی هذا گفتید که این چونست؟ قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِکُمْ بگوی آن از نزدیک شما است (و شومی کرد شما)، إِنَّ اللَّهَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۱۶۵) خدای بر همه چیز توانا است.
وَ ما أَصابَکُمْ و آنچه بشما رسید، یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ آن روز که هام دیدار شد هر دو گروه به احد، فَبِإِذْنِ اللَّهِ آن بخواست خدای بود، وَ لِیَعْلَمَ الْمُؤْمِنِینَ (۱۶۶) و آن را تا ببیند که گرویدگان براستی و درستی کهاند؟
وَ لِیَعْلَمَ الَّذِینَ نافَقُوا و تا ببینند ایشان که منافق شدهاند، وَ قِیلَ لَهُمْ و منافقان را گفتند: تَعالَوْا قاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ بیائید کشتن کنید از بهر خدای، أَوِ ادْفَعُوا یا از مؤمنان دفع کنید بر جای، قالُوا لَوْ نَعْلَمُ قِتالًا ایشان گفتند: اگر ما دانیم که جنگ خواهد بود لَاتَّبَعْناکُمْ ما با شما بیائیم. هُمْ لِلْکُفْرِ یَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْإِیمانِ ایشان آن روز که آن سخن گفتند بکفر نزدیکتر بودند که بایمان، یَقُولُونَ بِأَفْواهِهِمْ میگویند بزبانهای خود ما لَیْسَ فِی قُلُوبِهِمْ چیزی که در دلهاشان نیست، وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما یَکْتُمُونَ (۱۶۷) و خدای داناتر (همه دانایان) است بآنچه نهان میدارند (در دلها از اندیشها و نیّتها).
الَّذِینَ قالُوا ایشان که گفتند، لِإِخْوانِهِمْ برادران خود را که شهید شدند، وَ قَعَدُوا و خود بنشستند در خانها، لَوْ أَطاعُونا اگر فرمان ما ببردندی و بنشدندی، ما قُتِلُوا ایشان را نکشتندی، قُلْ پیغامبر من گوی، فَادْرَؤُا عَنْ أَنْفُسِکُمُ الْمَوْتَ باز دارید از خویشتن خویش مرگی را، إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ (۱۶۸) اگر میراست گوئید.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این آیات، خداوند میفرماید که اگر او شما را یاری دهد، هیچکس نمیتواند بر شما غلبه کند و اگر شما را خوار کند، کسی نمیتواند شما را نجات دهد. همچنین ذکر میشود که هر پیامبری نمیتواند در امانت خیانت کند و برای هر خیانتکار، عواقب روز قیامت در انتظار است. خداوند درجات متفاوتی برای انسانها دارد بر اساس اعمالشان و او میبیند که چه میکنند. آیه به مؤمنان یادآوری میکند که خداوند به آنان نعمتی عظیم بخشیده و پیامبری از خودشان را فرستاده تا آموزههای الهی را به آنها بیاموزد. همچنین بیان شده که وقتی مصیبتهایی به مؤمنان میرسد، باید بدانند که اینها از نفس خودشان است و خداوند بر همه چیز توانا است. در جنگ احد، خداوند خواسته که مؤمنان آزموده شوند و منافقین شناخته شوند. منافقین که از جنگ فرار کرده بودند، ادعا کردند اگر میدانستند که جنگ خواهد بود، شرکت میکردند. در نهایت، به آنها گفته میشود که میتوانند مرگ را با اطاعت از خدا از خود دور کنند. این آیات دعوت به ایمان و وفاداری به خداوند و پیامبرش میکنند و بر اهمیت عمل به وظایف دینی تأکید دارند.