۲ - النوبة الاولى میبدی
رشیدالدین میبدی / ۴- سورة النساء- مدنیة
قوله تعالی: وَ ابْتَلُوا الْیَتامی و میآزمائید یتیمان را، حَتَّی إِذا بَلَغُوا النِّکاحَ تا آن گه که بنکاح رسند، فَإِنْ آنَسْتُمْ اگر بینید، مِنْهُمْ از ایشان، رُشْداً راست راهی، فَادْفَعُوا إِلَیْهِمْ أَمْوالَهُمْ بایشان دهید مالهای ایشان، وَ لا تَأْکُلُوها و آن را مخورید، إِسْرافاً بگزاف، وَ بِداراً أَنْ یَکْبَرُوا شتافتن و پیشی کردن بر بلوغ و بر بزرگ شدن ایشان، وَ مَنْ کانَ غَنِیًّا و هر که بینیاز باد از قیّمان، فَلْیَسْتَعْفِفْ ایدون باد که دست پاک دارد از مال یتیمان، وَ مَنْ کانَ فَقِیراً، و هر که درویش باد، فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ ایدون باد که از مال یتیم باندازه خوراد و بداد، فَإِذا دَفَعْتُمْ إِلَیْهِمْ أَمْوالَهُمْ چون بایشان دهید مال ایشان، فَأَشْهِدُوا عَلَیْهِمْ گواهان گیرید بر اقرار ایشان بقبض مال ایشان، وَ کَفی بِاللَّهِ حَسِیباً (۶) و پسندیده است اللَّه بگواهی و پسنده کاری و آگاهی و شمار خواهی.
لِلرِّجالِ نَصِیبٌ مردان را بهرهایست، مِمَّا تَرَکَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ از آنچه پدران و مادران و خویشان گذارند، وَ لِلنِّساءِ نَصِیبٌ و زنان را هم چنان بهرهایست، مِمَّا تَرَکَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ از آنچه پدران و مادران و خویشان گذارند، مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ کَثُرَ از آنچه گذارند اگر کم بود یا بیش، نَصِیباً مَفْرُوضاً (۷) بهره بتقدیر بریده و انداخته.
وَ إِذا حَضَرَ الْقِسْمَةَ و آن گه که حاضر آید بقسمت، أُولُوا الْقُرْبی خویشاوندان، وَ الْیَتامی و یتیمان، وَ الْمَساکِینُ و درویشان، فَارْزُقُوهُمْ مِنْهُ ایشان را چیزی دهید از میراث، وَ قُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفاً (۸) و ایشان را سخن نیکو گوئید و دعاء نیکو کنید.
وَ لْیَخْشَ الَّذِینَ و ایدون باد که بترساد ایشان، لَوْ تَرَکُوا که اگر بگذارند، مِنْ خَلْفِهِمْ از پس مرگ ایشان، ذُرِّیَّةً ضِعافاً فرزندان ضعیفان، خافُوا عَلَیْهِمْ ترسند برایشان، فَلْیَتَّقُوا اللَّهَ پس از خدای ترسند، وَ لْیَقُولُوا قَوْلًا سَدِیداً (۹) و سخن بچم گویند.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به بررسی حقوق یتیمان و میراث در قرآن کریم میپردازد. در آغاز، خداوند به کسانی که مسئولیت نگهداری یتیمان را بر عهده دارند، دستور میدهد که آنها را آزمایش کنند تا هنگامی که به سن بلوغ برسند و اگر به رشد عقلانی و اخلاقی رسیدند، اموالشان را به آنها بازگردانند. همچنین تأکید شده که از خوردن اموال یتیمان به طور نا به جا و اسراف پرهیز کنند. سپس متن به تقسیم ارث اشاره میکند و بیان میکند که مردان و زنان هر یک حق دارند از ارث والدین و خویشان خود سهمی ببرند، چه این ارث کم باشد یا زیاد. در هنگام تقسیم ارث، تاکید شده که باید به خویشاوندان، یتیمان و مسکینان مقداری از ارث داده شود و با آنها به نیکی سخن گفت. در پایان، خداوند به کسانی که نگران آینده فرزندان خود هستند توصیه میکند که به خداوند تقوا پیشه کنند و سخنان درست و راست بگویند. این متن در اصل به حقوق اجتماعی و اقتصادی یتیمان و مسکینان و همچنین به اهمیت احترام به حقوق دیگران اشاره دارد.