۶ - النوبة الاولى میبدی
رشیدالدین میبدی / ۲۷- سورة النمل- مکیة
قوله تعالی: إِنَّکَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتی تو نتوانی که کران را شنوانی وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ و کران آواز خواندن نشنوند إِذا وَلَّوْا مُدْبِرِینَ (۸۰) آن گه که پشت برگردانند و برگردند.
وَ ما أَنْتَ بِهادِی الْعُمْیِ عَنْ ضَلالَتِهِمْ و تو آن نیستی که با راه آری نابینایانرا از گمراهی ایشان إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ یُؤْمِنُ بِآیاتِنا نشنوانی مگر آن کس که بگرود بسخنان ما فَهُمْ مُسْلِمُونَ (۸۱) و ایشانند که مسلمانانند.
وَ إِذا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَیْهِمْ و چون گفت خدای و سخن او واجب گشته بریشان افتد، أَخْرَجْنا لَهُمْ دَابَّةً مِنَ الْأَرْضِ بیرون آریم ایشان را جنبندهای از زمین تُکَلِّمُهُمْ فرا روی مردم میگوید أَنَّ النَّاسَ کانُوا بِآیاتِنا لا یُوقِنُونَ (۸۲) که مردمان بآیات و سخنان ما و بوعد و وعید ما بنمیگروند و بیگمان نمیباشند.
وَ یَوْمَ نَحْشُرُ و آن روز که فراهم آریم مِنْ کُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً از هر امّتی جوکی مِمَّنْ یُکَذِّبُ بِآیاتِنا ازیشان که بدروغ میداشتند سخنان ما فَهُمْ یُوزَعُونَ (۸۳) ایشان را فراهم میرانند و میباز دارند.
حَتَّی إِذا جاؤُ تا آن گه که آیند قالَ أَ کَذَّبْتُمْ بِآیاتِی گوید سخنان من دروغ شمردید؟ وَ لَمْ تُحِیطُوا بِها عِلْماً و آن را در نیافتید أَمَّا ذا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (۸۴) تا آن خود چه بود که میکردید.
وَ وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَیْهِمْ ایشان را بیفتاد آن گفت که وعید گفته بود ایشان را و واجب گشته رسیدن عذاب بر ایشان بِما ظَلَمُوا بآن ستم که کردند فَهُمْ لا یَنْطِقُونَ (۸۵) ایشان خاموش مانند هیچ سخن نگویند.
أَ لَمْ یَرَوْا نمیبینند أَنَّا جَعَلْنَا اللَّیْلَ لِیَسْکُنُوا فِیهِ که ما شب تاریک کردیم تا آرام گیرند در آن وَ النَّهارَ مُبْصِراً و روز روشن کردیم تا میبینند در آن إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ در آن نشانی سخت پیداست لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ (۸۶) گروهی را که بگروند.
وَ یَوْمَ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ آن روز که در دمند در صور فَفَزِعَ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ مَنْ فِی الْأَرْضِ بترسد اهل آسمان و زمین إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ مگر آنکه خدا خواهد وَ کُلٌّ أَتَوْهُ داخِرِینَ (۸۷) و همه آمدنیند باو ناچار و ناکام.
وَ تَرَی الْجِبالَ تَحْسَبُها جامِدَةً و کوهها بینی پنداری که بر جای است وَ هِیَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحابِ و آن میرود چنان که ابر رود صُنْعَ اللَّهِ الَّذِی أَتْقَنَ کُلَّ شَیْءٍ این صنع خدای است آن که هر چه کرد محکم کرد و استوار إِنَّهُ خَبِیرٌ بِما تَفْعَلُونَ (۸۸) او آگاه است و دانا بهر چه میکنید.
مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ هر که نیکی آرد فَلَهُ خَیْرٌ مِنْها او راست به از آن وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ یَوْمَئِذٍ آمِنُونَ (۸۹) ایشان از بیم آن روز رستگارانند و بیبیم.
وَ مَنْ جاءَ بِالسَّیِّئَةِ و هر که بدی آرد فَکُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِی النَّارِ نگون اندازند رویهای ایشان در آتش هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا ما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (۹۰) و ایشان را گویند شما را پاداش خواهند داد مگر آنچه میکردید.
إِنَّما أُمِرْتُ مرا فرمودند أَنْ أَعْبُدَ رَبَّ هذِهِ الْبَلْدَةِ که خدای این شهر را پرستم الَّذِی حَرَّمَها آن خدای که این را آزرم بزرگ نهاد وَ لَهُ کُلُّ شَیْءٍ و همه چیز او راست وَ أُمِرْتُ أَنْ أَکُونَ مِنَ الْمُسْلِمِینَ (۹۱) و مرا فرمودند تا از گردن نهادگان باشم.
وَ أَنْ أَتْلُوَا الْقُرْآنَ و قرآن خوانم فَمَنِ اهْتَدی فَإِنَّما یَهْتَدِی لِنَفْسِهِ هر که با راه آید خویشتن را با راه آید وَ مَنْ ضَلَّ و هر که بگمراهی رود فَقُلْ إِنَّما أَنَا مِنَ الْمُنْذِرِینَ (۹۲) گوی من از آگاه کنندگانم.
وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ گوی حمد و ثناء نیکو اللَّه را سَیُرِیکُمْ آیاتِهِ که بشما مینماید نشانهای خویش فَتَعْرِفُونَها تا بشناسید آن را وَ ما رَبُّکَ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ (۹۳) و خداوند تو ناآگاه نیست از آنچه میکنید.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
آیه مورد بحث به موضوعاتی از جمله عدم توانایی شنیدن مردگان و کران، و همچنین عدم توانایی هدایت نابینایان و گمراه شدگان توسط خدا اشاره دارد. خداوند میفرماید که تنها کسانی که به آیات او ایمان دارند، میتوانند ندای او را بشنوند. همچنین، روزی میآید که خداوند از زمین جنبندهای میآورد که درباره عدم ایمان انسانها سخن میگوید. در این آیات، اشاره شده است که در روز قیامت، خداوند همه امتها را جمع میکند و از آنها درباره کفرشان بازخواست خواهد کرد. آنها در برابر عذاب سکوت خواهند کرد و نمیتوانند از خود دفاع کنند. همچنین به نشانههایی از خدایی از جمله شب و روز اشاره شده که برای مؤمنان محسوب میشود. در روزی که در صور دمیده میشود، همه موجودات میترسند و به سوی خدا میآیند. خداوند به بنیانهای خلقت اشاره میکند و تأکید میکند که او از اعمال انسانها آگاه است. کسانی که نیکی کنند، پاداشی بهتر از اعمالشان دریافت میکنند و کسانی که بدی کنند، در آتش مجازات خواهند شد. در نهایت، پیامبر مأمور به عبادت خداوند و خواندن قرآن است و میگوید که هر کس هدایت یابد، به نفع خود خواهد بود و او فقط یک هشداردهنده است. خداوند از اعمال انسانها غافل نیست و نشانههایش را به آنها نشان میدهد تا بشناسند.