نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۳ محمد بن منور

محمد بن منور / باب اول - در ابتداء حالت شیخ

شیخ گفت یک روز شیخ بوالعباس در میان سخن با جمع می‌گفت کی بوسعید نازنین ملکست و شیخ الاسلام ابوسعید جد این دعاگوی چنین آورده است کی کشف این معنی شیخ را به چهل سالگی بوده است و خود جز چنین نتواند بود کی اولیاکی نواب انبیااند پیش از چهل سالگی به بلاغت درجۀ ولایت نرسیده‌اند، و همچنین از صد و بیست و چهارهزار پیغامبر کی بلوغ نبوت ایشان بچهل سالگی بوده است حَتّی اِذا بَلَغَ اَشُدَّهُ وَبَلَغَ اَرْبَعینَ سَنَةً الا یحیی بن زکریا و عیسی بن مریم را صلوات اللّه علیها و علیهم، پیش از چهل سالگی نبوت و وحی بیامده است چنانک در حقّ یحیی فرمود یا یَحْیی خُذِالکتابَ بِقَوَّةِ و آتَیْناهُ الحُکْمَ صَبِیًّا و از حال عیسی خبر داد قالُوا کَیْفَ نُکلِمُ مَنْ کانَ فِی الْمهْدِصَبِیًّا ازین آیت کی هَلْ اَتی عَلَی الْانْسانِ حینٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ یَکُنْ شَیْئًا مَذْکُوراً شیخ گفت قالب آدم چهل سال میان مکه و طایف افکنده بود اِنّا خَلَقْنَا الْانسانَ مِنْ نُطْفَةٍ اَمْشاجٍ نَبْتَلیه اخلاطها در وی نهاده آمد این شرکها ومنیها و داوری و انکار و خصومت و وحشت و حدیث خلق و من و تو در سینۀ او تعبیه کردیم، حینٌ مِنَ الدَّهْرِ، به چهل سال نهادیم، اکنون بَلَغَ اَشُدَّه وَبَلَغَ اَرْبَعینَ سَنَةً، به چهل سال وابیرون کنیم از سینۀ دوستان خویش، تا ایشان را پاک گردانیم. و این معاملات خود به چهل سال تمام شود. و هر بیانی کی جز چنین باشد کی گفتیم خود درست نیاید. و هرک چهل سال کمتر مجاهدت کند این وی را تمام نباشد. بدان قدر کی ریاضت می‌کند حجاب برمی‌خیزد و این حدیث روی می‌نماید اما باز در حجاب می‌شود و هرچ باز در حجاب شود هنوز تمام نبود و ما این سخن نه از شنیده می‌گوییم یا ازدیده، از آزموده می‌گوییم.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شیخ بوالعباس در سخنانی بیان می‌کند که مقام ولایت و نبوت به چهل سالگی می‌رسد و این امر در مورد اولیا و پیامبران نیز صادق است. او اشاره می‌کند که پیامبران قبل از چهل سالگی به مقام نبوت نرسیدند، به جز دو مورد خاص یحیی بن زکریا و عیسی بن مریم که وحی را قبل از چهل سالگی دریافت کردند. به گفته او، آدم نیز پیش از چهل سالگی در مکه و طایف بوده و این نشان‌دهنده این است که چهل سالگی زمان بلوغ انسان و تحقق ویژگی‌های اوست. او همچنین تأکید می‌کند که هرگونه مجاهدت و ریاضت قبل از چهل سالگی نمی‌تواند به تکامل کامل منجر شود و این تجربیات از راه آزمون‌های شخصی کسب شده‌اند، نه فقط از شنیده‌ها.