نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

فی مدح زینب الکبری رثائها سلام الله علیها غروی اصفهانی

محمدحسین غروی اصفهانی / مدایح و مراثی زینب الکبری سلام الله علیها / وزن: فاعلن مفاعیلن فاعلن مفاعیلن (مقتضب مثمن مطوی مقطوع)

شاهباز طمعم باز عندلیب شیدا شد

یا که طوطی نطقم طوطی شکرخا شد

رفرف خیالم رفت تا مقام او ادنی

یا براق عقلم را جا بعرش اعلی شد

مشتری شدم از جان مدح زهره روئیرا

منشی عطارد را خامه عنبر آسا شد

گوهری نمایان شد از خزانۀ غیبی

وز کتاب لاریبی آیه ای هویدا شد

از معانی بکرم زال چرخ شد واله

حسن دختر فکرم باز در تجلی شد

یکه تاز فکرت را باز شد دو ته زانو

تا بمحدت بانو همچو چرخ پویا شد

در حریم آن خاتون ره نیابد افلاطون

اسم اعظم مکنون رسم آن مسمی شد

اوست بانوی مطلق در حرمسرای حق

بزم غیب را رونق آن جمال زیبا شد

برج عصمت کبری دخت زهرۀ زهرا

کو بغرۀ غراء مهر عالم آرا شد

از فصاحت گفتار و ز ملاحت رفتار

سرّ حیدر کرّار در وی آشکارا شد

گلشن امامت را گلبن کرامت بود

باغ استقامت را رشک شاخ طوبی شد

طور علم ربانی طور حکم سبحانی

با کمال انسانی در جمال حورا شد

عقل بندۀ کویش، عشق زندۀ بویش

وامق مه رویش صد هزار عذرا شد

عرش فرش درگاهش پیش کرسی جاهش

در پناه هرگاهش کل ما سوی الله شد

آسمان زمین بوسش ماه شمع فانوسش

پرده دار ناموسش ساره بود و حوا شد

کعبه الامانی بود رکنها الیمانی بود

مستجار جانی بود لیک اسیر اعدا شد

شد بر اشتر عریان با دلی ز غم بریان

مهد عصمتش گریان ز انقلاب دنیا شد

حکم بر منایا داشت مرکز بلایا گشت

قبله البرایا بود کعبه الرزایا شد

در سرادق عصمت در حجاب عزت بود

بی حجاب و بی خرگه کوه و دشت پیما شد

شد عقیلۀ عالم رهسپار شام غم

چشم چشمۀ زمزم خونفشان به بطحا شد

یکه شاهد وحدت دخت خسرو اسلام

شمع محفل جمعی بدتر از نصاریٰ شد

آنکه آستانش بود رشک جنه المأوی

همچو گنج شایانش در خرابه مأوی شد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به وصف جمال و مقام والا و معنوی یک خانم (که به نظر می‌رسد اشاره به حضرت فاطمه زهرا (س) دارد) می‌پردازد. شاعر با زبان تمثیلی و استعاری، او را چونین می‌ستاید: - او به مانند پرنده‌ای زیبا، بر دل‌ها تسلط دارد و دیگران به او عشق می‌ورزند. - وصف جمال و صفات او بر افلاک سایه افکنده و عقل‌ها را سرگردان کرده است. - در عالم وجود، او همچون مرواریدی درخشان در خزانه غیبی است. - مقام او بالاترین مقام‌هاست و در حرمیت خاص خود، جایی برای افلاطون نیست. - اوست فخر کائنات و بزم غیب به خاطر زیبایی‌اش رونق یافته است. - ویژگی‌های او نشانه‌ای از عصمت و کمال انسانی را به نمایش می‌گذارد. - شعر به توصیف غم‌ها و رنج‌های او در دنیا نیز اشاره دارد، به خصوص در زمان مصائب و مشکلات. این اثر به نوعی تجلیلی است از مقام رفیع و جایگاه معنوی حضرت فاطمه (س) و نشان‌دهنده عشق و ارادت به ایشان است.