نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳ - فی رثائه علیه السلام عن لسان امه غروی اصفهانی

محمدحسین غروی اصفهانی / مدایح و مراثی ابی الحسن علی الاکبر سلام الله علیه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعولن (متقارب مثمن سالم)

بود هر گلی را بهار و خزانی

خزان گل من بهار جوانی

بود شاخ گل سبز در هر بهاری

گل من ز خون بدن ارغوانی

نه یک گل زمن رفته، یک بوستان گل

نه یک نوجوان، یک جهان نوجوانی

جوانا توانائی من تو بودی

بماندم من و پیری و ناتوانی

ترا نخل شکر بری پروردیم

نه پنداشتم زهر غم میچشانی

بگرد تو پروانه وش می دویدم

تو چون شمع سرگرم در سر فشانی

تو چون شاخ مرجان ز یاقوت خونی

من از اشک خونین عقیق یمانی

بمیقات دیدارت احرام بستم

که جانی کنم تازه زان یار جانی

سروش غمت گفت در گوش هوشت

که ای آرزومند من! لن ترانی

ز سر پنچۀ دشمن دیو سیرت

نمی یابی از اهرمن هم نشانی

جوانا نهالی نشاندم بامید

که در سایۀ او کنم زندگانی

دریغا که از گردش چرخ گردون

سر او کند بر سرم سایبانی

جوانا بهمت تو عنقاء قافی

برفعت همای بلند آشیانی

توئی یکه تمثال عقل نخستین

توئی ثانی اثنین سبع المثانی

نزیبد سرت را سر نیزه بودن

مگر جان من شمع این کاورانی؟

جوانا فروغ تو از مشرق نی

بود رشک مهر و مه آسمانی

ولی روز ما را سیه کرده چندان

که مردن به از عشرت جاودانی

فدای سر نازنین تو گردم

که از نازنینان کند دیدبانی

نظر بستی از عمر و از ما نبستی

کنی سرپرستی ز ما تا توانی

پس از این من و داغ آن لالۀ رو

که یک صورتست و جهانی معانی

پس از این من و سوز آن شمع قامت

که در بزم وحدت نبودیش ثانی

هر آن سر که سودای آنسر ندارد

بود بر سر دوش بار گرانی

دلی گر نسوزد ز سوز غم تو

نبیند به دنیا رخ شادمانی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر از شاعر به بیان تألم و اندوهی عمیق درباره جوانی و عشق می‌پردازد. شاعر به یاد می‌آورد که هر گلی بهاری دارد، اما گل او در خزان جوانی‌اش قرار دارد. او از درد و حسرتی سخن می‌گوید که ناشی از فقدان عشق و جوانی است. شاعر به زیبایی و پاکی معشوق خود اشاره می‌کند و از زهر غم و ناتوانی‌اش در پیری شکایت می‌کند. همچنین، او تلاش می‌کند تا با عشق و یاد معشوق، زندگی را ادامه دهد، اما احساس می‌کند که روزگار به سیاهی می‌گذرد و مرگ بر خوشی‌های جاودانی ترجیح دارد. در نهایت، شاعر از فراق و سوز عشق می‌نالد و می‌گوید که بدون عشق، دل شادی را نخواهد دید.