آداب میهمان ملا احمد نراقی
و از برای مهمان نیز آدابی است چند از آن جمله اینکه دعوت برادر مومن را به میهمانی اجابت کند و فرق میان غنی و فقیر نگذارد بلکه به فقیر زودتر وعده دهد و بعد مسافت، مانع وعده دادن او نشود، مگر اینکه بسیار دور باشد.
و حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود که «حاضر و غایب امت خود را وصیت می کنم که اجابت دعوت مسلم را کنند، اگر چه به قدر پنج میل راه باشد» و هرگاه روزه سنتی داشته باشد آن را عذر قرار ندهد، بلکه اگر ببیند که او به چیزی خوردن خوشحال می شود افطار کند و ثواب آن افطار بیش از روزه خواهد بود.
و از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام مروی است که «هر که روزه باشد و بر برادر دینی خود وارد شود و نگوید روزه ام و افطار کند، خدا ثواب یک سال روزه به جهت او می نویسد» و باید غرض او از مهمانی رفتن، شکم پرستی نباشد، بلکه غرض او اکرام برادر مومن خود و متابعت سنت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم باشد و اگر بداند که میزبان از جمله فساق و یا ظلمه است، یا غرض او از ضیافت، مباهات و خودنمائی است، سزاوار آن است که وعده ندهد.
و همچنین اگر طعام او، یا خانه او، یا فرش او، حرام یا شبهه ناک باشد، یا در آن موضع، مرتکب معصیتی شوند، مثل اینکه ظرف طلا و نقره باشد، یا مشتمل بر غنا یا ساز بوده باشد، یا میزبان مرتکب اسراف شده باشد، یا در آنجا لهو و لعب و هرزه گوئی یا غیبت مسلمی شود، در همه آنها اولی وعده ندادن است و در بسیاری از صور آن، حرام است.
و از حضرت صادق علیه السلام مروی است که «سزاوار مومن نیست که در مجلسی بنشیند که در آن معصیت خدا بشود و نتواند منع کند» و کسی که ناچار شود از اینکه به سفره ظالمی حاضر شود، تا تواند کم چیزی بخورد و میل به غذاهای خوب نکند.
و از جمله آداب مهمان، آن است که چون داخل خانه میزبان شد، میل به صدر نکند، بلکه به هر جا که اتفاق افتد بنشیند و اگر صاحب خانه جائی به او بنماید همان جا بنشیند و مقابل دری که زنان از برابر آن گذرند ننشیند و بسیار نگاه به موضعی که طعام از آنجا می آورند نکند و ابتدا با کسانی که نزدیک او نشسته اند تحیت به جا آورد و دیر به خانه میزبان نرود، و ایشان را انتظار ندهد، بلکه در رفتن تعجیل کند اما نه این قدر که مخل امر ایشان بشود و وقت کار و تهیه بر ایشان داخل نشود.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در مهمانی آدابی وجود دارد که باید رعایت شوند؛ از جمله اینکه مسلمان باید دعوت برادر مومنش را اجابت کند و در دعوت به فقیران پیشی بگیرد. همچنین فاصله زیاد نباید مانع اجابت دعوت باشد. پیامبر اکرم (ص) توصیه کرده که دعوت مسلمانان حتی اگر پنج میل فاصله داشته باشد، پذیرفته شود و اگر روزه مستحبی داریم، نباید آن را بهانهای برای عدم افطار قرار دهیم. امام جعفر صادق (ع) نیز فرمودهاند که اگر روزهدار به مهمانی برود و روزهاش را اعلام نکند و افطار کند، پاداش یک سال روزه برای او نوشته میشود. هدف از مهمانی باید احترام به برادر مسلمان و پیروی از سنت پیامبر (ص) باشد نه شکمپرستی. اگر میزبان از فساق باشد یا هدف از مهمانی نمایش و خودنمایی باشد، بهتر است که به او وعده داده نشود. همچنین اگر غذا یا مکان میزبان حرام باشد، یا در آنجا معصیتی انجام شود، وعده ندادن واجب است. مومن نباید در مجلسی که معصیت خدا در آن میشود بنشیند و اگر ناچار باشد، باید کمغذایی کند. آداب دیگر شامل نشستن در مکان مناسب، عدم نگاه به موضع آورده شدن غذا، سلام و احوالپرسی با دیگران و عدم تأخیر در آمدن و رفتن به خانه میزبان است.