صفت بیست و دوم - نفاق و دورویی، و مذمت آن ملا احمد نراقی
و مراد از آن در این مقام، دورویی و دو زبانی است، به این طریق که در حضور کسی او را مدح و ستایش کنی، و اظهار دوستی و نیکخواهی نمایی و در غیاب او برخلاف آن باشی، و مذمت او کنی و در صدد اذیت او باشی یا آنکه میان دو نفر که با یکدیگر دشمن اند، آمد و شد نمایی و با هر یک در دشمنی دیگری موافقت کنی و خود را دشمن او وانمایی و او را بر عداوت آن دیگری تحسین کنی و دشمنی او را در نظرش جلوه دهی و چنان نمایی که تو هم یاری او می کنی و این صفت از جمله مهلکات عظیمه است.
حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود که هر که دو رو باشد در دنیا، فردای قیامت او را دو زبان از آتش خواه بود» و فرمود «بدترین بندگان خدا در روز قیامت، کسی خواهد بود که در دنیا دو رو باشد یعنی شخصی را به رویی ملاقات کند و دیگری را به رویی» و نیز فرمود که «در روز قیامت هر که دو رو باشد خواهد آمد یک زبان از قفای او آویخته، و یک زبان دیگر از پیش روی او، و شعله خواهند کشید تا رخسار او را بسوزانند و ندا خواهد رسید که این است که در دنیا دورو و دو زبان بود».
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن به زشتی دورویی و دو زبانی اشاره شده است. فردی که در حضور دیگران او را ستایش میکند ولی در غیابش به مذمت او برمیخیزد، یا میان دو دشمن به دو رویی رفتار میکند، از نظر دین و اخلاق به شدت مذمت شده و عواقب سنگینی برای او در روز قیامت پیشبینی شده است. پیامبر اسلام (ص) در این زمینه هشدار دادهاند که دورویان در آخرت با زبانهایی از آتش که به آنها صدمه میزند، مواجه خواهند شد. بنابراین، مراقبت از صداقت و یکرنگی در تعاملات اجتماعی به عنوان یک ارزش اخلاقی مهم مطرح شده است.