فصل - قصر أمل و فواید آن ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی / باب چهارم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
بخش 1
ضد طول أمل، قصر أمل است، که کم امیدی به دنیا باشد و آن شعار اهل ایمان، و سیرت خوبان و نیکان است حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود که «چون صبح کنی فکر شب را مکن و چون شام کنی فکر صباح خود را مکن و ذخیره بردار از دنیای خود برای آخرت و از زندگانی برای مرگ و از صحت مندی برای روز بیماری، زیرا نمی دانی که فردا بر تو چه وارد خواهد شد و نام تو در میان چه طائفه ای خواهد بود».
سال دیگر را که می داند حساب
تا کجا شد آنکه با ما بود پار
فرمود: «به خدایی که جان من در دست اوست که هرگز چشم را نگشودم که امید بر هم نهادن آن را داشته باشم و هرگز لقمه به دهان نبردم که امید فرو بردن آن را پیش از مرگ داشته باشم.
ای فرزندان آدم اگر عقل و هوش دارید خود را از بزرگان نشمارید به خدایی که جان من در دست اوست که آنچه به شما وعده داده شده هر آینه خواهد آمد و شما هیچ چاره نمی توانید کرد».
و مروی است که «شامگاهی آن حضرت بیرون آمد و روی مبارک به مردمان کرد و فرمود: ای مردم چرا از خدا شرم نمی کنید؟ عرض کردند: یا رسول الله چه روی داده؟ فرمود: جمع می کنید آنچه را که نخواهید خورد و امید دارید چیزی را که به آن نخواهید رسید بنا می کنید جایی را که در آن نخواهید نشست».
روزی به عرض آن حضرت رسید که أسامه کنیزی به وعده یک ماه خریده است فرمود: «ان اسامه لطویل الامل» یعنی «به درستی که اسامه بسیار دراز امید است که امید حیات یک ماه به خود دارد».
بخش 2
در زمین مردمان خانه مکن
کار خود کن کار بیگانه مکن
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
متن دربارهی مفهوم «ضد طول أمل» یا کمامیدی به دنیا صحبت میکند و این که این نگرش از اصول ایمان و خصوصیات نیکان است. حضرت پیامبر (ص) تأکید دارند که انسان باید به زمان حال توجه کند و نه به آیندهای که ناشناخته است. او همچنین به مردم هشدار میدهد که باید از دنیا برای آخرت توشه بردارند و خود را غافل از مرگ و بیماری ندانند. پیامبر (ص) به انسانها میآموزد که امید به چیزهایی که ممکن است هرگز به آن نرسند، نداشته باشند و در زندگی خود از چیزهایی که به آنها نیاز ندارند، جمع نکنند. او به اسامه اشاره میکند و میگوید که او امیدش به زندگی یک ماهه است و این نوع نگاه به زندگی، «دراز امیدی» محسوب میشود. به طور کلی، این متن یادآور اهمیت زندگی در حال و توجه به واقعیتهای زندگی و سرمایهگذاری بر روی آنچه واقعی و مهم است، میباشد.