نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

صفت چهارم - ضعف نفس و سستی آن ملا احمد نراقی

ملا احمد نراقی / باب چهارم

و علامت این صفت خبیثه، عجز و زبونی و اضطراب است در وقت حدوث حادثه یا نزول بلیه، و متزلزل شدن به هر چیزی است، اگر چه جزئی باشد.

و این صفتی است خبیث در دل، و صاحب آن در نظرها خوار و بی مقدار، و لازم آن، ذلت و عدم مهابت، و کناره جستن از کارهای بزرگ و امور عالیه، و مسامحه در امر به معروف و نهی از منکر، و اضطراب و تزلزل به اندک چیزی از بلاها و مخاوف است.

و صاحب این صفت، از رسیدن به مراتب بلند و مناصب ارجمند محروم و مهجور، و از بزرگی و عزت در هر دو عالم بر کنار و دور است پیوسته قلب او مضطرب و لرزان، و همیشه از حوادث دنیا خائف و ترسان است هر ساعتی در تشویشی و غمی، و هر لحظه در بیمی و المی است طبیعت او طبیعت کودکان، و جبلت او جبلت زنان است.

جامه مردان بر او عار، و از مردی و مردمی برکنار است.

و در اخبار وارد شده است که: «مومن از ذلت نفس بریء است» حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند که: «خداوند عالم، بنده مومن را در هر کاری اختیار داد، و لیکن مرخص نفرموده است او را که خود را ذلیل و بی قدر کند آیا نشنیده ای که خدا می فرماید «وللّه العزة ولرسوله وللمومنین» یعنی «عزت از برای خدا و پیغمبر و مومنان است پس بنده مومن باید خود را عزیز بدارد و ذلیل ننماید باید مومن از کوه محکم تر باشد از کوه با تیشه می توان چیزی شکست ولی از دین مومن چیزی شکسته نمی شود» و علاج این صفت خبیثه، چنان است که در جبن و خوف مذموم، و تحصیل کردن ضد آن مذکور گشت.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به تحلیل صفات منفی مانند عجز، زبونی و اضطراب می‌پردازد که افراد را در مواجهه با مشکلات و مصائب تزلزل می‌دهد. افرادی که این صفات را دارند، در نظر دیگران خوار و کم‌مقدار به شمار می‌آیند و از انجام کارهای بزرگ و امور عالی دوری می‌کنند. این حالت باعث می‌شود که قلب آنها همیشه مضطرب و از حوادث دنیا ترسیده باشد و نتوانند به مراتب بلند و عزت و بزرگی در دو دنیا دست یابند. در مقابل، صفات مومنانی که دارای عزت نفس هستند، باعث می‌شود که آنها هیچگاه خود را ذلیل نکرده و قوی و محکم باقی بمانند. خداوند عزت را برای خودش، پیامبر و مومنان قرار داده است و مومنان باید خود را عزیز نگه‌دارند. بهترین راه برای مقابله با این صفات خبیث، تقویت صفات مثبت و شجاعت در مواجهه با چالش‌ها است.