بخش ۳۸ - ابوعبداللّه محمّد بن اسمعیل المغربی ابوعلی عثمانی
ابوعلی حسن بن احمد عثمانی / باب دوم
و ازین طائفه بود ابوعبداللّه محمّدبن اسمعیل المغربی استاد ابراهیم شیبان بود و شاگرد علی رزین، صد و بیست سال عمر وی بود و وفاة وی اندر سنۀ تسع و تسعین و مأتین بود کار وی عجب بود و هیچیز کی دست آدمی فرا آن رسیده بودی نخوردی بچندین سال، و بن گیاه خوردی و چیزهاء که عادة کرده بود.
ابوعبداللّه مغربی گوید فاضلترین وقتها آبادان داشتن وقتست بموافقت.
هم او گوید خوارترین مردمان درویشی بود کی با توانگری مداهنه کند یا او را متواضع باشد و عزیزترین خلقان آنست توانگری که درویشان را متواضع باشد و حرمت دارد.
و از ایشان بود ابوالعبّاس احمدبن محمّدِمسروق از طوس بود و ببغداد نشستی صحبت حارث محاسبی کرده بود. و آنِ سَریّ سَقَطی، وفاة او در بغداد بود اندر سنۀ تسع و تسعین و مأتین.
ابن مسروق گوید که هر کی اندر خواطر دل با خدای مراقبت بجای آرد، و خدای ویرا اندر حرکات جوارح معصوم دارد.
ابن مسروق گوید تعظیم حرمت مؤمنان از تعظیم حرمت خدای بود و بنده بمحلّ حقیقت تقوی بدان رسد.
هم او گوید درخت معرفت را آب فکرت باید و درخت غفلت آب جهل خورد و درخت توبه را آب ندامت دهند و درخت محبّت را آب موافقت.
ابن مسروق گوید هرگاه که طمع معرفت داری و پیش از آن درجۀ ارادت محکم نکرده باشی بر بساط جهل باشی و هرگاه که ارادة طلب کنی پیش از درست بکردن مقام توبة اندر میدان غفلت باشی.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
ابوعبدالله محمد بن اسمعیل مغربی، استاد ابراهیم شیبان و شاگرد علی رزین، در سن ۲۲۰ سالگی وفات یافت. او به گیاهخواری و دوری از غذاهای معمول مشهور بود. او بر این باور بود که بهترین اوقات، زمانی است که انسان با دیگران هماهنگ باشد. او همچنین بیان داشت که شخص درویش که با ثروتمند مداهنه کند، بدترین نوع درویشی است و بهترین توانگر کسی است که به درویشان احترام میگذارد. ابوالعباس احمد بن محمد مسروق نیز به بغداد رفته و دربارهی حارث محاسبی صحبت کرده است. او تأکید دارد که هر کس به خداوند توجه کامل کند، در رفتار خود معصوم خواهد بود. مسروق همچنین به اهمیت احترام به مؤمنان و درختهای معرفت، غفلت، توبه و محبت اشاره میکند و میگوید که برای رسیدن به معرفت، باید در ابتدا ارادت و توبه را محکم کرد.