بخش ۷۲ - ابوعمرو اسماعیل بن نُجَیْد ابوعلی عثمانی
ابوعلی حسن بن احمد عثمانی / باب دوم
و از این طایفه بود ابوعمرو اسماعیل بن نُجَیْد رَحْمَةُ اللّهِ عَلَیْهِ صحبت ابوعثمان کرده بود و جنید را دیده بود، و حال او بزرگ بود، آخر کسی بود که فرمان یافت از یاران ابوعثمان، وفاة او اندر سنۀ ستّ و ستّین و ثلثمایه بود.
ابوعمروبن نُجَیْد گوید هر حال کی آن نتیجۀ علم نباشد زیان او بر صاحب آن از نفع بیشتر بود.
و گوید هر کی فریضۀ ضایع کند اندر وقتی از وقتهاء او از آنچه خدای عزّوجلّ بر وی فریضه کرده باشد لذّت آن فریضه بر وی حرام کنند.
وی را از تصوّف پرسیدند گفت صبر کردنست زیر امر و نهی.
و گوید آفت بنده آنست که بهرحال که بود از خویشتن رضا دهد.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
ابوعمرو اسماعیل بن نجید از بزرگان این طایفه بود که با ابوعثمان صحبت کرده و جنید را نیز دیده بود. او آخرین کسی بود که از یاران ابوعثمان باقی ماند و در سن ۶۳ سالگی درگذشت. او به این نکته اشاره کرد که اگر علم نتیجه‌ای نداشته باشد، ضررش بیشتر از سودش است. همچنین، او درباره ضایع کردن فریضه‌ها هشدار داد و بیان کرد که کسی که فریضه‌ای را در زمان مشخص خود ضایع کند، از لذت آن فریضه محروم می‌شود. ابوعمرو در پاسخ به سوال درباره تصوف گفت که تصوف به معنای صبر کردن بر فرمان‌ها و نهی‌هاست و افزود که آفت بندگی این است که انسان به هر حال از خود راضی باشد.