بخش ۱۹ - خاکی شیرازی رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / فردوس در شرح احوال متأخرین و معاصرین / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
بخش 1
اسم شریفش میرزا امین. فقیری است دردمند و سالکی است دل‌نژند. پیوسته در زحمت و ابتلا مبتلا و گرفتار و از ملامت و شناعت منکرین در آزار و رنج‌های بی‌شمار کشیده و مجاهدات بسیار گزیده. در کنج قناعت آرمیده. در ایام شباب سیاحت فارس و عراق وعراق عجم نموده و مدتها درعتبات عالیات عرش درجات زایر بوده. اگرچه بسیاری از مشایخ معاصرین را دریافته، اما در وادی اخلاص و ارادت جناب محب علی شاه چشتی رحمة اللّه علیه شتافته. از میامن خدمت آن جناب به مقاصد اصلی کامیاب آمده. چندی در قلمرو علی تنکر توقف داشته و جمعی همت بر ارادتش گماشته. طریقهٔ سلسلهٔ علیّهٔ چشتیه دریافتند. اکنون در خارج شیراز در بقعهٔ هفت تنان، زاویه و خانقاهی دارند و احبا صحبت ایشان را غنیمت می‌شمارند. صحبتش مکرر دست داده. اشعار خوب دارند. اکنون جز این ابیات حاضر نیست:
ای دل اگردمی ز خودی با خدا شوی
از پای تا سر همه نور و ضیا شوی
گفتی کز اختلاف جهان نیستم خلاص
هستت خلاص گر به خلافش رضا شوی
یابی فراغتی ز ستم‌های نفس اگر
با سالکان راه خدا آشنا شوی
رباعی
بخش 7
چندی پی علم و مذهب و کیش شدم
یک چند دگر طالب درویش شدم
دیدم که دل است مبدء هر فیضی
برگشتم وطالب دل خویش شدم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
میرزا امین فقیری، سالکی دردمند و گرفتار در مشکلات و رنج‌های زیاد است. او از ملامت‌های منکرین رنج برده و زمان‌های زیادی را در سفر به فارس و عراق گذرانده و همچنین در زینت عتبات عالیات بوده است. اگرچه با بسیاری از مشایخ معاصر آشنا شده، اما در راه ارادت به جناب محب علی شاه چشتی قرار گرفته و به موفقیت‌های معنوی دست یافته است. او اکنون در خارج از شیراز در بقعه هفت تنان خانقاهی دارد که دوستانش صحبت ایشان را مغتنم می‌شمارند و اشعار زیبایی سروده است. از جمله اشعار او ابیات زیر است که به جستجوی حقیقت و دل‌سوزی اشاره می‌کند.