بخش ۲۴ - رضای هراتی رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / فردوس در شرح احوال متأخرین و معاصرین / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
از اهل هرات و ازمریدان جناب سید معصوم دکنی است. گویند چون سید معصوم علی شاه و نورعلی شاه به هرات رسیدند در خاطر نورعلیشاه خطور کرد که مرا استعداد این مقام عالیه بود و به سبب التفات شیخ من بروز نموده به مدلول اِتَّقُوا مِنْفراسَةِ الْمُؤْمِنِ فإنَّهُ یَنْظُرُ بِنُوْرِ اللّهِ جناب سید به فراست و کیاست این معنی را دریافته روزی از خانقاه به درآمده، رضا علی را دید. او را صاحب ادراک یافت به تربیت او متوجه شد. در اندک روزگاری به درجهٔ اعلی و مرتبهٔ قصوی رسید و به رضاعلی شاه ملقب شد. صاحب دیوان است و این دو بیت از اوست:
سرو سردار جهانم تتناها یا هو
فارغ از کون و مکانم تتناها یاهو
تتناها تن تتناها شیوهٔ جان بازان است
جان به شکرانه فشانم تتناها یاهو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن از اهل هرات و مریدان سید معصوم دکنی صحبت شده است. هنگامی که سید معصوم علی شاه و نورعلی شاه به هرات میرسند، نورعلی شاه به استعداد خود در مقام عالی پی میبرد و تحت توجهات شیخ خود به رشد میپردازد. او به زودی به مرتبهای بلند میرسد و لقب "رضاعلی شاه" را دریافت میکند. همچنین، شاعرانه دو بیت از آثار او به تصویر کشیده میشود که نشاندهنده عرفان و احساس عمیق اوست.