بخش ۴۷ - کوثر هندوستانی رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / فردوس در شرح احوال متأخرین و معاصرین / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
بخش 1
از اعاظم مشایخ سلسلهٔ علیهٔ شطاریّه است که به واسطهٔ جناب سلطان العارفین ابایزید بسطامی از حضرت امام الصامت و الناطق جعفر بن محمدالصادقؑناشی شده. غرض، جناب شاه کوثر از موطن خود مسافرت کرده و روی به سیاحت ملک ایران آورده. به زیارت عتبات عالیات عرش درجات مشرف شده. در آن ولا و سایر ولایات به تربیت طالبان راه طریقت اشتغال داشت. گویند جناب آقا محمد شیرازی قبل از دریافت خدمت جناب سید قطب الدین محمد شیرازی مرشد خود به خدمت آن جناب رسیده و از او ملتمس ذکری گردیده و بعد از ارادت جناب سید نیز گاهی مشغول بدان میشده. غرض، از اکابر اهل حال متأخرین بوده و از آن جناب است:
یک نشانِ خوشدلی عشاق را
از دو عالم رنج ما رنجیدن است
بر حق آگاهی دلیل عارفان
بی خبر از خویشتن گردیدن است
رباعی
بخش 8
کوثر چه خوش است عیش تنها کردن
در بسته به روی غیر و دل وا کردن
آموختهام ز مردم دیدهٔ خویش
در خانه نشسته سیر دنیا کردن
بخش 9
حبذا ملک قناعت که به مسکینانش
نتوان گفت که اسکندر و دارایی بود
حق حق بینی و حق دانی و حق گویی من
چشم بینا دل دانا لب گویایی بود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
جناب آقا محمد شیرازی از مشایخ بزرگ سلسله شطاریه است که به واسطه ابایزید بسطامی به حضرت جعفر بن محمد الصادق متصل میشود. او برای زیارت عتبات عالیات و تربیت طالبان طریقت به ایران سفر کرده است. آقا محمد شیرازی قبل از رسیدن به خدمت مرشد خود، جناب سید قطب الدین محمد شیرازی، از او ذکری درخواست کرده و سپس تحت آموزش او نیز قرار گرفته است. او از اهل حال و عارفان متاخر است و در آثارش به مفاهیم عمیق عشق، قناعت و حقجویی اشاره میکند. اشعاری از او بر اهمیت خلوت و دوری از دنیا و دل سپردن به حق تصریح دارد.