نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۰ - ابوالحسن خرقانی قُدِّسَ سِرُّه رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

بخش 1

اسم شریفش علی بن جعفر و دویست سال بعد از زمان سلطان العارفین ابایزید ظهور نموده و گویند سلطان از ظهور وی خبر داده و آن خبر مطابق واقع افتاده. هم گفته‌اند که روحانیت سلطان او را تربیت کرده و در گلشن معنی، نهال وجود او را پرورده، اما به حسب ظاهر اجازه و تربیت از شیخ ابوالعباس قصاب آملی یافته. بأَیّ حال، بزرگوار شیخی بوده، کرامات بسیار از او بروز نموده که در نفحات و سایر کتب مسطور است و در سنهٔ خمس و عشرون و اربع مائة وفات یافت. مزارش در خرقان بسطام است. این چند رباعی از افکار آن جناب تیمّناً در این کتاب ثبت شد. رباعیات:

آندوست که دیدنش بیاراید چشم

بی دیدنش از گریه نیاساید چشم

ما را ز برای دیدنش باید چشم

گر دوست نبیند به چه کار آید چشم

٭٭٭

گویند که جناب شیخ را پسری نورسیده بود و در روز عید اضحی کشته شد. جناب شیخ پس از استحضار، این رباعی را درمناجات گفته رحمة اللّه علیه:

بخش 2

حاشا که من از حکم تو افغان کنمی

با خود نفسی خلاف فرمان کنمی

صد قرّة عین دیگرم بایستی

تا روز چنین بهر تو قربان کنمی

بخش 6

اسرار از ل را نه تو دانی و نه من

این حرف معما نه تو خوانی و نه من

هست از پس پرده گفتگوی من و تو

چون پرده بیفتد نه تو مانی و نه من

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

علی بن جعفر، پس از دو قرن از زمان ابایزید، ظهور کرد و برخی معتقدند که سلطان العارفین از ظهور او خبر داده بود. او تحت تربیت روحانیت سلطان قرار داشت و به ظاهر از شیخ ابوالعباس قصاب آملی اجازه و تربیت گرفته بود. شیخ علی بن جعفر دارای کرامات بسیاری بود که در کتب مختلف ذکر شده است و در سال ۴۲۵ هجری قمری درگذشت. مزار او در خرقان بسطام قرار دارد. چند رباعی از اشعار او به عنوان یادگاری در این متن گنجانده شده که نمایانگر عمق احساسات و افکارش است. او همچنین دارای پسری بود که در روز عید قربانی کشته شد و او در این مورد نیز اشعاری سروده است.