نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۴۸ - مؤذّن خراسانی رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

بخش 1

اسمش شیخ محمد علی. از اکابر فضلا و اماجد عرفاست. شیخِ شیخ نجیب الدین رضا و مرید جناب شیخ حاتم از مشایخ سلسلهٔ علیه ذهبیهٔ کبرویه است. با شاه عباس صفوی معاصر و رسالهٔ تحفة العباسیه را به نام وی نوشته. تصانیف و مدایح ائمهٔ اطهار بسیار دارد. از اوست:

مگو که موجهٔ دریا و بحر غیرهمند

که موج چون بنشیند بگوییش دریا

٭٭٭

چو یار گفت یُحبِوُّنَه به ما ز ازل

وجود یافت دو عالم ز پرتو دل ما

٭٭٭

٭٭٭

٭٭٭

بخش 7

عارف اسرار یار می‌شود آن شیرمرد

کز سخن نیک و بد گشت به عالم خموش

بخش 8

هر یک از شیوهٔ جانانه به نوعی مستند

مطرب عشق گواه است که پیمانه یکی است

بخش 9

موسی صفتی کز خود مردانه برون آید

از جیب عیان بیند سرِّ ید بیضا را

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شیخ محمد علی، از عارفان و فضلاى بزرگ، شاگرد شیخ نجیب الدین رضا و مرید شیخ حاتم است. او هم‌عصر با شاه عباس صفوی بوده و رساله‌ای به نام "تحفة العباسیه" نوشته است. اشعار و مواعظ متعددی در مدح اهل بیت دارد. از جمله این اشعار، عبارات عمیق و زیبایی درباره عشق و معرفت را شامل می‌شود. او بر این باور است که عشق و حقیقت یکی هستند و عارف واقعی کسی است که از افکار نیک و بد فائق آید و به آرامش درونی برسد.