نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۶۰ - نعیمی مشهدی قُدِّسَ سِرُّه رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

بخش 1

اسم آن جناب شاه فضل و از سادات صحیح النسب بوده. علوم صوری و معنوی را جمع نموده و جاودان کبیر و جاودان صغیر از تصانیف مرموزهٔ اوست و در علوم عربیه و علم جفر و علم حروف و اسما و حکمت متبحر بوده و جناب سید نسیمی شیرازی را تربیت نموده. کرامات و خوارق عاداتش موفور است و معاصر شاهرخ میرزا و امیر تیمور. عارفی ذی جاه و محققی آگاه بودی و پیوسته کشف استار نمودی. میران شاه او را از شیروان احضار نمود و به فتوای جهلای علمای عصر در سنهٔ ۷۹۶ شهادت یافت و از اوست:

وجودم زمانی که پیدا نبود

بجز مظهر حق تعالی نبود

به مصر وجود آن زمان آمدم

که با یوسفِ جان زلیخا نبود

فرشته مرا سجده آن روز کرد

که با آدم ای خواجه حوا نبود

من آن دم دم از زندگی می‌زدم

که در نفس مریم مسیحا نبود

سخن گفت موسیِ ما با خدا

زمانی که گوینده پیدا نبود

چرا دیده‌ام نقش اشیا در او

چو در ذات اونقش اشیا نبود

خدا را از آن می‌پرستد خدا

که علم پرستیدن از ما نبود

٭٭٭

٭٭٭

و له ایضاً

بخش 14

خورشید ازل بتافت از روزن تن

تا چهرهٔ خود ببیند اندر روزن

گوید که چو روزن ز میان برخیزد

من باشم و من باشم و من باشم و من

بخش 15

چنان نهفته‌ام اسرار عشقت اندر دل

که ازدلم به زبانم نمی‌رسد آواز

بخش 16

نور رخت افتاد شبی در دل منصور

فریاد اناالحق ز سموات برآمد

در صومعه تا زمزمهٔ عشق تو افتاد

صوفی چو من از توبه و طامات برآمد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شاه فضل یکی از سادات مشهور و متخصص در علوم مختلف، از جمله علوم عربی، جفر، حروف، و حکمت بوده است. او آثار معتبری مانند "جاودان کبیر" و "جاودان صغیر" را به نگارش درآورده و به تربیت سید نسیمی شیرازی پرداخته که کرامات زیادی داشته است. او در زمان شاهرخ میرزا و امیر تیمور زندگی می‌کرد و به عنوان عارفی با دانش و بینش معروف بود. در سال ۷۹۶ به سبب فتواهای علمای زمانش به شهادت رسید. همچنین، اشعاری از او به نقل آمده که به موضوع وجود و ارتباط انسان با خدا می‌پردازد و در آن به عوالم قبل از خلقت و نکته‌های معنوی اشاره کرده است. در یکی از اشعارش، او از نور حق و عشق صحبت می‌کند و به رازهای قلبی خود اشاره می‌کند که فراتر از کلمات است.