بخش ۳۲ - بوحفص خوزی رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
از عظما و قدمای این طایفه و خلف الصدق جناب شیخ آگاه شیخ عبداللّه یقظان الخوزی است. با حضرت شیخ ابوسعید ابوالخیر معاصر و اتحاد وافر با یکدیگر داشتهاند. شیخ جامع علوم بوده. تسخیر ارواح فرموده. لهذا آن جناب را شیخ الجن والانس لقب کردهاند. گویند قریب به دویست بنده در اوقات اعتکاف در عتبات عالیات و مدینهٔ مشرفه آزاد نموده. که اغلب آنها عالم و فاضل بوده. مدت عمر شریفش هفتاد و پنج سال. وفاتش در سنهٔ ۴۷۲. این رباعی از آن جناب است:
از بس که بدیدم ز وصال تو فراق
جویای فراق گشتم اندر آفاق
اکنون که به من فراق تو کرده وفاق
خواهی تو به شام باش و خواهی به عراق
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شیخ عبدالله یقظان الخوزی از شخصیتهای بزرگ و معتبر طایفه خود بوده و در زمان شیخ ابوسعید ابوالخیر زندگی میکرده است. او دارای دانش فراوانی بوده و به تسخیر ارواح نیز دست یافته و به همین دلیل به "شیخ الجن والانس" معروف شده است. گفته میشود که او در ایام اعتکاف در مکانهای مقدس حدود دویست بنده را آزاد کرده که بیشتر آنها دانشمندان بودهاند. عمر او ۷۵ سال بوده و در سال ۴۷۲ هجری وفات یافته است. در پایان نیز یک رباعی از او آمده است که نشاندهنده احساسات عمیق او نسبت به فراق معشوقش است.