نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۴۶ - حمید الدین ناگوری قُدِّسَ سِرُّه رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

بخش 1

ناگور از ممالک هندوستان و شیخ از معارف عاشقان است و به خدمت جناب شیخ شهاب الدین سهروردی ارادت داشته و خرقه از دست جناب شیخ معین الدین حسن سنجری چشتی که از اکابر سلسلهٔ چشتیه است پوشیده. در آن ولایت به دست خود زراعت می‌نمود و به محصول قناعت می‌فرمود. آن جناب را در تصوف، رسالات لایقه و عبارات محموده است. از جمله رسالهٔ راحت القلوب و رسالهٔ عشق نامه. این دو رباعی از اوست:

با آنکه نجسته‌ام گهی آزارت

وز تیغ جفا نکرده‌ام افگارت

از رشک اگر نظر کنی سوی کسی

در لحظه به قهر بشکنم بازارت

٭٭٭

بخش 6

آن را که به تهمت معاصی گیرد

هر عذر که گوید همه را بپذیرد

وان را که به دوستی بخواند در پیش

با تیغ بلا سرش ز تن برگیرد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

ناگور از هندوستان و شیخ شهاب الدین سهروردی از شخصیت‌های معنوی هستند که به شیخ معین الدین حسن سنجری چشتی، یکی از بزرگان سلسله چشتیه، ارادت دارند. او به کشاورزی مشغول بوده و به زندگی ساده و قناعت اهمیت می‌داده است. در آثارش نظیر "راحت القلوب" و "عشق نامه" به مضامین تصوف پرداخته است. در دو رباعی بیان می‌کند که اگرچه او مورد آزار قرار گرفته، اما در جواب رشک و خیانت‌ها، با قاطعیت واکنش نشان می‌دهد و بر این باور است که افرادی که به او تهمت می‌زنند، باید از او عذرخواهی کنند و در مقابل دوست‌داران حقیقی، با سختی و بلا برخورد خواهد کرد.