بخش ۱۰۴ - همام تبریزی رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
و هُوَ خواجه همام الدین محمد. از معارف شعراء و فضلاست و حکیمی با مرتبهٔ اعلی است. مراتب حکمیه را در خدمت جناب قدوة المحققین خواجه نصیر الدین طوسی تحصیل نموده و با مولانا قطب الدین علامهٔ شیرازی نسبت سببی داشته و با شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی ملاقات کرده. مطایبات لطیفه که میان ایشان دست داده مشهور است و در السنه و افواه، مذکور. در نسخهٔ اول آتشکده تخلص او را غلط همایی نوشتهاند و همچنین غلط مانده است. وفاتش در سنهٔ ۷۱۳ اتفاق افتاده. این دو بیت از اوست:
ذوق وصلی که عاشقان تراست
همه آسایش جهان ارزد
چون خیال تو ز پیش نظر من نرود
شرم دارم که شکایت کنم از تنهایی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
محمد همامالدین، شاعر و حکیمی بلندمرتبه است که دانشهای حکمی را در محضر خواجه نصیرالدین طوسی فرا گرفته و با مولانا قطبالدین علامه شیرازی نسبت سببی دارد. او همچنین با شیخ مصلحالدین سعدی شیرازی ملاقاتهایی داشته که این موضوع در تاریخ مشهور است. نام تخلص او در برخی نسخهها به اشتباه "غلط همایی" ثبت شده است. او در سال ۷۱۳ هجری قمری وفات کرده است. دو بیت شعر او بیانگر عشق و تنهاییاش است.