بخش ۴۳ - زکی شیرازی علیه الرّحمة رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
و هُوَ شیخ عبداللّه بن ابی تراب بن بهرام بن زکی بن عبداللّه بیجزلست. از فحول فضلا و عدول حکما و اکمل عرفای عهد خود بوده. قاضی ناصر الدین بیضاوی و قطب الدین علامه و ابوالنجّاش ظهیر الدّین عبدالرّحمن برغش تحصیل فضایل در خدمت آن جناب نمودهاند. و در رسالة الابرار فی الاخبار الاخیار آمده که او معلم و استاد جمیع فضلا و تمام علمای آن زمان بوده. قاضی بیضاوی از کرامت او نقل کرده که وی بعد ازوفات زنده شد و فتوی علمای مصر را جواب نوشته، باز درگذشت و بِناءً عَلَیْهِ وی را ذوالموتین لقب کردهاند. قَدْوَقَعَ هذاالأَمْرُ فی سَنةِ سَبْعٍ و سَبْعِیْنَ و سِتَّمائةٍ. العِلْمُ عِنْدَاللّهِ وَالْعُهْدَةُ عَلَی الرّاوِی. گاهی شعر میفرموده. این رباعی به نام اوست:
در عالم بی وفا دویدیدم بسی
بیچارهتر از خویش ندیدیم کسی
تازانهٔ روزگار خوردیم به دهر
از دستِ دلِ خویش نه از دست خسی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شیخ عبدالله بن ابی تراب یکی از بزرگترین فضلا و عالمان دوران خود بود که قاضی ناصر الدین بیضاوی و دیگر عالمان معروف زیر نظر او تحصیل کردند. او به عنوان معلم همه فضلا و علمای زمان شناخته میشد. قاضی بیضاوی نیز داستانی از کرامت او نقل کرده است که پس از وفات، دوباره زنده شده و به سوالات علمی پاسخ داده، و از این رو به ذوالموتین مشهور شده است. او همچنین شاعر بوده و شعری در وصف بی وفایی دنیا سروده است.