بخش ۵۵ - صاین اصفهانی قُدِّسَ سِرُّه رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
اسمش خواجه صاین الدین علی ترکه. از فضلا و حکمای روزگار بوده، در تازی و دری تألیفات فرموده، مِنِ جمله شرح فصوص و کتاب مفاحص و رسالهٔ اسرار الصّلوة و شرح قصیدهٔ ابن فارض است. با سلطان شاهرخ معاصر و در یزد قاضی بوده و بعضی از علماء با وی معارضه داشته‌اند و تفصیل آن در کتاب مجالس المؤمنین قاضی نوراللّه مسطور است. آن جناب و ابن فارض و مولانا شرف الدّین علی یزدی از سلطان حسین اخلاطی تربیت یافته‌اند. این دو بیت از جملهٔ اشعار اوست:
اگرچه طاعت این شیخکان سالوس است
که جوش و ولوله در جان انس و جان انداخت
ولی به کعبه که گر جبرئیل طاعت شان
به منجنیق تواند بر آسمان انداخت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
خواجه صاین الدین علی ترکه از فضلا و حکمای با سواد روزگار خود بود که آثار متعددی به زبان‌های عربی و فارسی نوشته است، از جمله شرحی بر فصوص و کتاب مفاحص و رساله اسرارالصلاة. او معاصر با سلطان شاهرخ بود و در یزد به عنوان قاضی خدمت می‌کرد. برخی از علمای معاصر او با او مخالفت کردند که جزئیات آن در کتاب "مجالس المؤمنین" قاضی نورالله آمده است. او و ابوالفضل ابن فارض و مولانا شرف الدین علی یزدی از تربیت شدگان سلطان حسین اخلاطی بودند. دو بیت از اشعار او نیز به بیان طاعت و روحانیت می‌پردازد.