بخش ۹۹ - نظیری نیشابوری رضاقلی خان هدایت

اسمش محمد حسین. اصلش از جوین. به سبب توطن در نشابور از اهل نشابور مشهور. به هندوستان رفته و بادرویشان انس گرفته. در زمان اکبرشاه در گجرات وفات یافت. دیوانش دیده شد و چند بیتی از آن جناب گزیده شد:

بگو منصور از زندان اناالحق گو برون آید

که دین عشق ظاهرگشت و باطل کردمذهب‌ها

غزلیّات

به اندک التفاتی زنده دارد آفرینش را اگرنازی کند در دم فرو ریزند قالب‌ها

رباعی

قومی ترا زخلوت و عزلت طلب کنند

تو شور شهر و فتنهٔ بازار بوده‌ای

پرسش چه می‌کنی ز خطا و ثواب ما

چون هرچه کرده‌ایم خبردار بوده‌ای

نظر گردد حجاب آنجا که من دیدار می‌بینم

نهان از چشم ظاهربین تماشای دگر دارد

ما را به صد افسانه در خواب چو می‌کردی

از بهرچه می‌کردی بیدار ز خواب اول

نیازارم ز خود هرگز دلی را

که می‌ترسم در آن جای تو باشد

هر کسی از تو نشانی به گمان می‌گوید

کس ندیدم که در بزم تو محرم باشد

سرو سامان سخن گفتن این جمعم نیست

پهلوی من بنشانید پریشانی چند

هیچ کس نامهٔ سر بستهٔ ما فهم نکرد

نه همین خاتمه‌اش نیست که عنوانش نیست

تا یک دلت قبول کند قرب حق مجو

سرمایهٔ قبول در انکار عالمی است

بر چهرهٔ حقیقت اگر مانده پرده‌ای

جرم نگاه دیدهٔ صورت پرست ماست

شهود بت ز پراکندگیم باز آورد

دلیل راه حقیقت برهمنی است مرا

رو جانب حق از همه سو باید بود

در کوشش نفی مو به مو باید بود

از بهر ظهور تو نهان کرده ترا

در سرّ خود و ظهور او باید بود